Przyuczanie (imprinting) u gęsi
To zjawisko nazywa się przyuczaniem (imprintingiem). To fascynujący proces, w którym młode gęsi, zwane gęsiątami, uczą się rozpoznawać swoją matkę i inne ważne postacie w otoczeniu.
Jak to działa
- Okres krytyczny: Krótki, krytyczny okres po wykluciu, gdy gęsięta są wrażliwe na przyuczanie, zazwyczaj trwający tylko kilka godzin.
- Pierwszy obiekt: Pierwszy ruchomy obiekt, jaki gęsie widzi w tym okresie, staje się przedmiotem przyuczania. Nie musi to być matka; może to być człowiek, pies, a nawet przedmiot niemożny.
- Zachowanie podążania: Gdy raz się przyuczą, gęsięta podążają za obiektem, szukając ochrony i wskazówek.
- Uczenie zachowań społecznych: Proces ten pomaga gęsiętom nauczyć się ważnych zachowań społecznych od obiektu przyuczenia.
Klasyczny przykład
Słynny etolog Konrad Lorenz zademonstrował przyuczanie u gęsi. Wykluł gęsiąt w inkubatorze i był pierwszym ruchomym obiektem, jaki widziały. Gęsięta się na niego przyuczyły i podążały za nim, jak za matką.
Gdy grupa młodych gęsi obserwuje pierwszą widzialną rzecz po wykluciu, przyuczają się do niej. Oznacza to, że uczą się rozpoznawać i podążać za tym obiektem jako źródłem ochrony i wskazówek.