Wokół trąchticy w gardle kota znajduje się tarczyca. Ta dwugłowa gruczoł produkuje hormon tarczycowy – kombinację tiroksyny (T4) i trijodotyroniny (T3). Hormon tarczycowy odpowiada za kontrolę metabolizmu ciała. Produkcję T3 i T4 reguluje gruczoł przyczepny zlokalizowany z tyłu mózgu. Jeśli tarczyca produkuje nieprawidłowe ilości hormonu, funkcje całego ciała mogą zostać zbite z równowagi.
Typy
Nadczynność tarczycy występuje, gdy produkuje się za dużo hormonu i, według PetEducation.com, jest najczęstszym zaburzeniem hormonalnym u kotów domowych. Niedoczynność to zbyt mała produkcja hormonu i występuje u kotów bardzo rzadko. Starsze zwierzęta czasem to rozwijają, ale częściej jest to skutek operacji nadczynności.
Przyczyny i występowanie
Jedną z najczęstszych przyczyn nadczynności, według PetEducation.com, jest wzrost nietypowych komórek w tarczycy. Większość jest łagodna, a tylko 1–2% zagraża jako nowotwór. Nie ma uprzedzeń wiekowych, płciowych ani rasowych dla nadczynności, większość przypadków pojawia się po 8. roku życia. Niedoczynność zazwyczaj występuje jako skutek uboczny leczenia nadczynności, bo operacja często usuwa nadprodukcję hormonu, co sprawia, że gruczoł nie produkuje go wystarczająco.
Objawy
Objawy nadczynności: utrata wagi, zwiększona aktywność, biegunka. Objawy niedoczynności mogą być przeciwieństwem: przytylanie, lenistwo, zaparcia. Oba stany mogą dawać: złowy wygląd sierści i utratę apetytu.
Diagnoza
Weterynarz uwzględni objawy i wykona badanie fizjologiczne. Może poczuć tarczycę przez jej powiększenie lub nieregularność. Badania krwi sprawdzają poziomy T3 i T4 – wyższe wskazują na nadczynność, niższe na niedoczynność.
Leczenie
Leczenie nadczynności: codzienne leki, operacja lub procedura z jodem radioaktywnym. Leki blokują produkcję hormonu i stosuje się je do końca życia. Operacja usuwa wzrosty lub uszkodzone shares tarczycy. Jod radioaktywny hamuje wzrost nietypowych komórek przez iniekcję. Hormony syntetyczne (lewo tiroksyna, metimazol) podaje się kotom z niedoczynnością, by naśladować naturalny hormon.