Koty syberyjskie są nowicjuszami w profesjonalnych organizacjach felinologicznych – jak i w Stanach Zjednoczonych. Odkąd pierwsze koty syberyjskie postawiły łapę na amerykańskiej glebie w 1990 roku, rasa ta zrobiła szybkie postępy w programach hodowlanych i organizacjach felinologicznych, i zdobyła serca wielu miłośników kotów. Narodowy kot Rosji, długowłosy felis o mocnej, solidnej budowie i przyjaznym wyglądzie misia, ma też jedną unikalną, pożądaną cechę, której inne rasy nie mają: jest kotem hipoalergicznym.
Stworzone z legend
Precyzyjne określenie daty pochodzenia kota syberyjskiego (nazywany też kotem leśnym syberyjskim) jest niemożliwe, ponieważ to rasa naturalna, która istniała w Rosji przez niepoliczone wieki – choć koty syberyjskie po raz pierwszy wspomniane zostały w zapisanej historii około 1000 r. n.e. Podobnie jak ich nordyccy odpowiednicy, koty leśne norweskie, które ciągnęły wóz bogini Freyi, koty syberyjskie wspominane są w niezwykłych bajkach dla dzieci i przedstawiane na licznych rosyjskich obrazach. Ciekawy folklor o tym kocie mówi, że przed końcem zimnej wojny, w czasie, gdy obywatele Rosji byli zabronieni prawem karmienia zwierząt domowych przez niedobór żywności, koty syberyjskie schowały się w podziemie, żyjąc w rosyjskich monastyrach i błądzące po ulicach Sankt Petersburgu i Leningradu. Dopiero na początku lat 80. XX wieku, gdy utworzono pierwsze stowarzyszenie felinologiczne w Rosji, zaczęto prowadzić zapisy rodowodowe kotów syberyjskich.
Przyjazd do Ameryki
Uznani hodowcy kotów, którzy są członkami organizacji profesjonalnych, to ciekawski lud, chętny uprawiania i promowania rzadkich ras. Pierwsze „imigranty” koty syberyjskie przybyły do USA, gdy hodowca himalajskich Elizabeth Terrell z Baton Rouge zauważyła ogłoszenie w magazynie rasy himalajskiej w 1988 roku od rosyjskiego felinologa, który chciał ustanowić rasę himalajską w Rosji. Terrell zorganizowała wymianę: dwie jej himalajskie za trzy szczeniaki syberyjskie o imionach Ofelia, Naina i Kaliostro, które przybyły do USA w 1990 roku. Pierwsze pokolenie amerykańskich szczeniaków syberyjskich urodziło się w lipcu 1991 w hodowli Terrell, Starpoint.
Amerykańskie Stowarzyszenie Miłośników Kotów (AFCA) jako pierwsze przyjęło rejestrację kota syberyjskiego w 1990 roku, a inne północnoamerykańskie organizacje poszły tą drogą, niektóre umieszczając rasę pod statusem probacyjnym lub eksperymentalnym, aż do opracowania standardu rasy. CFA była ostatnią organizacją zawodową, która nadała kotu syberyjskiemu status mistrzostwa w 2006 roku. Oprócz AFCA i CFA, kot syberyjski jest uznaną rasą w Międzynarodowym Stowarzyszeniu Kotów, Amerykańskim Stowarzyszeniu Entuzjastów Kotów, Federacji Miłośników Kotów, Zjednoczonej Organizacji Felinologicznej i Międzynarodowych Entuzjastów Kotów. Światowa Federacja Kotów – rosyjski rejestr – oraz Federacja Międzynarodowa Felinologiczna, której USA nie są członkiem, również uznają kota syberyjskiego.
Jak wygląda kot syberyjski?
Nie ma hodowcy kotów, który nie miałby swoich kotów syberyjskich pomylonych z kotami leśnymi norweskimi przez nie-felinologów wędrujących do hali wystawowej – i vice versa! Z pewnością te rasy są zauważalnie podobne na pierwszy rzut oka. Kot syberyjski jest też drugą największą rasą kota po Maine Coonie, a to kolejny kot, z którym kot syberyjski może dzielić pomyloną tożsamość. Jednak, patrząc na konstrukcję kota syberyjskiego, pomocne jest myślenie „okrągło”. Koty syberyjskie mają okrągłe oczy, zaokrąglone końcówki usz, miękkoko zaokrągloną twarz i duże, okrągłe łapki. Koty leśne norweskie mają konstrukcję trójkątną, szczególnie widoczną w kształcie ich twarzy i uszów (koty Maine Coon składają się z prostokątów, od ich długich prostokątnych ciał po prostokątny kształt ich pysków).
Unikalne dla kotów syberyjskich są ich trzy warstwy sierści – miękkie podsierstwo, zwykła sierść i błyszczące włoski ochronne. „Każda rasa (kota) jest pięknie zaprojektowana dla klimatu pochodzenia”, zauważa Irene de Villiers z hodowli Furry Boots. Kot syberyjski, mówi, ma „significantly harsher coat, better designed for the winds of Siberia than the rains of Norway. The Siberian undercoat sticks out from the body to insulate, while the relatively harsh topcoat keeps the wind out.” W porównaniu, podsierście kota leśnego norweskiego składa się z „bardzo drobnego futra i starannie skręconego dla izolacji, by uwięzić mikroskopijne bąbelki powietrza w skręceniach, by mogły pływać w morzu bez moknienia”.
Chyba że masz przywilej dotknąć tych różnych ras osobiście, by poczuć różnicę w ich typach ciał i fakturach sierści, kot syberyjski może po prostu wyglądać jak kuzyn pocałunkowy kota leśnego norweskiego – dopóki nie przyjrzysz się bliżej. Estetycznie przyjemne konformacje okrągłe, zwłaszcza zauważalne w twarzach kotów syberyjskich, sumują się do jednego opisu: „słodki”.
Kolory i wzory syberyjskie
Kot syberyjski to rasa naturalna, więc może występuć we wszelkich wzorach, oznakach i kolorach, jakie tylko możesz sobie wyobrazić – czerwony, brązowy, kremowy, srebrny, by wymienić tylko kilka. Koty syberyjskie jakości domowej najczęściej będą tabby klasyczne lub makrelowe (fishbone) lub tabby z białem. Sierści makrelowych lub „grzebieniowych” tabby mają pionowe pasma blisko rozmieszczone, podczas gdy tabby klasyczne składają się z dużych wirów i wzorów „byka”. Koty syberyjskie z bardziej uderzającymi sierściami, takimi jak czarne i srebrne dymne (smoke) oraz te z punktami kolorystycznymi (jak syjamski) mogą osiągnąć większe uznanie na wystawach niż ich bardziej zwyczajne rodzeństwo tabby.
Jakość hipoalergiczna
Gdy chodzi o ich poziom pożądaności wśród opiekunów zwierząt, koty syberyjskie mają asa w rękawie: są hipoalergiczne. Przyczyną alergii na koty jest białko znane jako Fel d1, produkowane w skórze, ślinie i moczu kota. Będąc sumiennymi pielęgnikami, koty przenoszą te białka na resztę swoich sierści, co może prowadzić do reakcji na łuski naskórka kota. Choć nie przeprowadzono formalnych badań na kotach syberyjskich, podejrzewa się, że mają one niskie lub zerowe poziomy białka Fel d1. Wielu opiekunów kotów syberyjskich z alergią na koty, w tym hodowców z alergią, nie zauważa reakcji alergicznej na swoich ukochanych towarzyszy.
Jednak wiarygodni hodowcy kotów syberyjskich starają się wyraźnie odróżnić „hipoalergiczny” od „niewyzwalający alergii”. Jakość hipoalergiczna kota syberyjskiego oznacza, że osoby z alergią na koty będą mniej prawdopodobnie doświadczać reakcji alergicznej na te felidy. Osoby z silną alergią na koty mogą nie radzić sobie tak dobrze. Wielu hodowców kotów wyśle osobom wyrażającym zainteresowanie domem dla kota syberyjskiego próbkę sierści rodziców hodowlanych. Pamela Martin z Solace Farm, Sekretarz Rady Rasy CFA, doradza przyszłym opiekunom kota syberyjskiego, by faktycznie odwiedziły szczeniaka osobiście, by ocenić swoją reakcję alergiczną.
Czy kot syberyjski jest dla mnie?
Jeśli nie jesteś przekonany perspektywą kota hipoalergicznego, temperament kota syberyjskiego może Cię wygrać. Opis osobowości kota syberyjskiego jest niesamowicie podobny do abisyńskiego, innej wysoce społecznej rasy, która też koewoluowała z ludźmi przez wieki. Podobnie, koty syberyjskie opisywane są jako mające psopodobną oddaność swoim ludziom, z szczególnym miękkim miejscem w sercach dla młodszych członków rodziny – w rzeczywistości, w rosyjskim folklorze, koty syberyjskie często opisywane są jako opiekunowie dzieci. Gdy wracasz do domu, twój kot syberyjski prawdopodobnie powita Cię miękkimi cwierkaniami, by opowiedzieć o swoim dniu i zapytać o Twój. Koty syberyjskie kochają zabawki i mogą nawet angażować Cię w grę w „apport”.
Dowiedz się więcej
Koty syberyjskie są niezwykle rzadkie, a wiarygodni hodowcy mają długie listy oczekujących na szczeniaki. Mogą być też drogie – nawet do 1600 dolarów za szczeniaka jakości domowej i 1800 dolarów za szczeniaka z potencjałem wystawowym. Jak znaleźć wiarygodnego hodowcę kotów syberyjskich? Wiarygodny hodowca da Ci pisemną umowę i albo skastrowa/sterylizuje szczeniaka, albo zrobi to Ty, gdy będzie dość stary, przed przejściem papierów rodowodowych, mówi Martin.
Jeśli chcesz wiedzieć więcej o kotach syberyjskich, najlepszym sposobem nauki jest zobaczenie ich na wystawie kotów w Twojej okolicy. Sędziowie badają koty, by sprawdzić, jak blisko one conforują do standardu ich konkretnej organizacji. Przy nadawaniu „najlepszej rasy”, sędziowie wyjaśniają widzom, jakie cechy fizyczne dany kot syberyjski posiada, które najlepiej exemplify rasę. Robiąc pracę gruntową, obejrzyj strefy benchingowe, by możliwe porozmawiać z hodowcami kotów syberyjskich o ich programach hodowlanych i dostępności szczeniaków.