Choroba autoimmunologiczna może ostatecznie zaatakować wątrobę i spowodować autoimmunologiczne zapalenie wątroby, zwane też autoimmunologiczną chorobą wątroby. Układ odpornościowy chroni ciało, atakując wirusy i organizmy obce. Czasami z powodu predyspozycji genetycznej, bakterii, wirusów, leków lub toksyn, układ odpornościowy nie działa prawidłowo i zaczyna atakować własne komórki. Gdy atakuje wątrobę, nazywa się to zapaleniem wątroby. Wiele przypadków dotyka kobiet – ok. 70% kobiet do 30% mężczyzn.
Znaczenie
Choroba jest zazwyczaj bardzo poważna i pogarsza się bez leczenia. Trwa często latami i może doprowadzić do marskości wątroby, twardeńca i bliznowacenia oraz niewydolności wątroby. Zazwyczaj zaczyna się w dzieciństwie, ale może wystąpić w każdym wieku. Często towarzyszą inne choroby: cukrzyca typu 1, zapalenie naczyń nerkowych, zapalenie tarczycy, choroba Gravesa (nadczynność tarczycy), zespół Sucha (suchość ust, anemia autoimmunologiczna, suchość oczu) i wrzodziejące zapalenie jelita grubego.
Wczesne objawy
Wczesnie w rozwoju choroby może nie być wielu rozpoznawalnych objawów. Czasem występuje wysypka, bóle stawów i dyskomfort brzuszny. Ludzie mogą zauważyć mocz ciemniejszy i kał jasny lub szaropopielaty. Mogą występować wymioty i utrata apetytu.
Dalsze objawy
Gdy choroba dotyka wątrobę coraz mocniej, pojawiają się objawy marskości. Obejmują one żółtaczkę oczu i skóry, silniejsze bóle stawów, naczynka pająkowe zwłaszcza na twarzy, wymioty i utratę wagi. W tym czasie badanie fizykalne często odkrywa twarde guzki na wątrobie.
Zaawansowane stadium
Gdy wątroba jest ciężko uszkodzona, objawy marskości są w pełni rozwinęte. Płyń może gromadzić się w jamie brzusznej (ascytes). Często występuje zaburzenie świadomości przy tak ciężkim uszkodzeniu. U niektórych kobiet ustaje miesiączka.
Ostrzeżenie
Mimo że te objawy mogą się pojawiać, konieczne jest szereg testów, by znaleźć właściwą przyczynę. Czasem zapalenie wątroby wywołane antybiotykiem innym lekiem też daje te same objawy. By wykluczyć inne przyczyny, lekarz prowadzący powinien zlecić testy przed rozpoczęciem leczenia. Ważne jest znalezienie dokładnej przyczyny i wykluczenie uszkodzeń lekowych, by leczenie było odpowiednie.
Testy
Badania krwi i biopcja wątroby są konieczne, by wykluczyć inne typy zaburzeń. Badania krwi obejmują nie tylko standardowe przeglądy wykrywające zapalenie wątroby, ale też te wykrywające antyciała autoimmunologiczne produkowane przez układ odpornościowy.
Leczenie
Wczesne wykrycie i leczenie nie tylko hamuje większość uszkodzeń, ale pozwala organizmowi na regenerację i odwrócenie już zadziałanych zmian. Lekarze stosują kortykosteroidy: prednizon i azatioprynę. Tłumią one układ odpornościowy i zwalniają go, dlatego znalezienie minimalnej skutecznej dawki jest kluczowe, by nie skompromitować system. W bliskich 70% przypadków choroba chodzi w remisję w ciągu trzech lat.