Zerwanie więzadła krzyżowego przedniego (LKB/ACL) to poważny problem, zwłaszcza u dużych, aktywnych psów. TPLO (osteotomia płaskowyzu kości piszczelowej z poziomowaniem) nie odtwarza anatomii (nie zastępuje więzadła), w przeciwieństwie do tradycyjnych metod: stabilizacji wewnątrz- lub pozagrzbietowej, gdzie zerwane więzadło zastępuje się drutem/materiałem. Tradycyjne = pasywne, TPLO = aktywne.
Dlaczego operować?
Dwa więzadła krzyżowe w kolanie = zawias, chronią kości przed przesuwaniem. Nieleczone: pęknięcie chrzęstki, ślepotę, ból. Prof. John Innes: duże psy z nawracającymi problemami lepiej wychodzą po operacji. U psów <15 kg i kotach leczenie zachowawcze równie skuteczne.
Naprawa drutem (pasywna)
Zastąpienie więzadła tkanką lub materiałem syntetycznym. Stabilizacja pozagrzbietowa: drut poza workiem stawowym, trzyma staw, usunięte więzadło. Staw stabilizuje blizna – ogranicza ruchomość.
TPLO (aktywna)
Przecięcie kości piszczelowej, obrót, zmiana kąta płaskowyzu, szylowanie. Nie dla psów <18 kg (40 lbs). Zmiana kąta blokuje przesuwanie kości udowej po piszczelowej.
Zalety i wady metod pasywnych
- Mniej inwazyjne, sprawdzone 50+ lat, tańsze, każdy chirug może wykonać.
- Ryzyko: materiał pęka/rozciąga -> komplikacje. Zbyt wcześny/wzburzony ruch, duży pies = większe ryzyko.
Zalety i wady TPLO
- Brak ryzyka pęknięcia materiału – dobre dla dużych/olbrzymich ras i psów sportowych.
- Inwazyjne, brak badań długoterminowych, ale szybsza rekonwalescencja.
- Wymaga specjalisty, droższe, dłuższa operacja, mniej odpowiednie dla chorych psów.
Werdykt
Badanie w JAVMA: podobna częstotliwość powikłań i stawów zapalnych. Nie ma jednej lepszej metody. Wybór zależy od budowy kości, stopnia uszkodzenia, wielkości, aktywności, zdrowia. Duże, aktywne psy -> TPLO. Małe -> metody pasywne. Weterynarz oceni indywidualnie.