ACL (przednie więzadło krzyżowe) to kluczowy element kolana psa. Położone z przodu kolana, łączy ćwiber z udą. Gdy pęknie, kości mogą się przesuwać do przodu i tyłu, co powoduje silne bóle i dyskomfort. Najskuteczniejsze leczenie pełnego pęknięcia to chirurgia.
Fakty i przyczyny
Pęknięcie ACL zazwyczaj przy zbyt silnym skręceniu kolana – pies poślizgnął się, uderzył go samochód, gwałtownie skręcił w biegu. Dodatkowo ACL może stopniowo degenerować przez otyłość – nadmiar wagi osłabia więzadło do pęknięcia. Rasy narażone: bernardyny, rotwajlery, labratory, bichon frise, nowofundlandczyki. Psy z wysuwającymi się miskami kolanowymi (luxating patella) też narażone.
Objawy
Gwałtowne kuliganie, chraplanie, trzymanie nogi z powyżej pod kątem. Kolano opuchnięte. Pies na chwilę nanoszi wagę, potem znów unosi nogę. Ruch pogarsza ból, spoczynek ulży (PetWave.com).
Diagnoza
Badanie weterynaryjne konieczne. Lekarz obserwuje chód, palpuje nogę i kolano. Test „ruchu szuflady” (drawer movement): dłoń na udzie, druga na ćwiberze – specyficzne odczucie zamykania szuflady przy pękniętym ACL. Często psy są zestresowane i bolesne – trudno palpować. Czasem konieczna sedacja. RTG by ocenić stopień zapalenia stawów.
Leczenie
Chirurgia standardowo przy pęknięciu ACL. Trzy opcje operacyjne, każda z zaletami dla konkretnego przypadku (PetEducation.com). Jeśli pęknięcie częściowe, pies stary lub choroby uniemożliwiające znieczulenie – leczenie zachowawcze: pływanie, ćwiczenia niskiego impaktu, kontrola bólu. Niestety bez chirurgii zazwyczaj rozwijają się zapalenie stawów. Ponadto przeciążenie zdrowej nogi ryzykuje pęknięciem ACL tam również.
Profilaktyka
Kolankowe ortozo niepraktyczne u psów. Ale: kontrola wagi zmniejsza ryzyko. Poprawa kondycji – progresywne ćwiczenia wzmacniają kolano i chronią przed uszkodzeniem.