Pasożyty jelitowe psa – hakowce, okrąglice, taśmice: zaraza, objawy, leczenie

Wstęp – pasożyty to norma, nie wyjątek

Większość psów przynajmniej raz w życiu ma pasożyty jelitowe. Niektóre są zaraźne dla innych psów (i ludzi!). Regularne badania kału (co 3–6 m-cy) i deworming to podstawa profilaktyki.

1. Hakowce (Ancylostoma caninum, Uncinaria stenocephala)

Zarażenie: przez skórę (larwy w gruncie przenikają łapy/brzuch), p.o. (zjedzenie larw), mlekiem matki (transmammary), prenatalnie (transplacentarnie – rzadziej). Zoonoza! Larwy w gruncie przenikają skórę ludzi → "larva migrans cutanea" (zapalenie skóry, swędzenie).

Patogeneza: Dorosłe hakowce przyczepiają się do śluzówki jelita cienkiego, gryzą dziury, piją krew. 1 hakowiec = 0,1–0,3 ml krwi/dobę. U szczeniaków → śmiertelna anemia.

Objawy: bledne dziąsla, słabość, chudnięcie, biegunka (często krwista), wzdręcia, złe przyrosty. U dorosłych: często bezobjawowe.

Diagnostyka: Kał – metoda flotacyjna (jaja ovalne, cienkie skorupki).

Leczenie: Pyrantel, fenbendazol, milbemycyna, moksydektyna – dawkowane 2x w odstępie 2 tyg. (jaja nie są wrażliwe). Profilaktyka: miesięczne tablety z milbemycyną/moksydektyną.

2. Okrąglice (Toxocara canis, Toxascaris leonina)

Zarażenie: Prenatalnie (larwy migrują przez płaz) i mlekiem matki – większość szczeniaków rodzi się zarażona! Również p.o. (jaja z kału, paratenicy: gryzonie, ptaki). Zoonoza! *Toxocara canis* u ludzi → larva migrans visceralis (wątroba, płuca, oko – zalanie siatkówki, ślepotą). Dzieci najbardziej narażone (brudne ręce, piasek).

Objawy u szczeniaków: "brzuch na balonik" (pot-belly), wzdręcia, biegunka/wymioty (czasem wymiotują dorosłe robaki!), chudnięcie, złe przyrosty, anemizacja.

Diagnostyka: Kał – jaja grube, puchłyste (T. canis) lub gładkie (T. leonina).

Leczenie: Pyrantel, fenbendazol, milbemycyna, moksydektyna. Szczeniaki: deworming co 2 tyg. do 12 tyg., potem co miesiąc do 6 m-cy. Matka: deworming w ciąży (fenbendazol od 40 dnia) i po porodzie.

3. Taśmice (Dipylidium caninum, Taenia spp., Echinococcus spp.)

Cykl życia: Pies (główny gospodarz) -> segmenty (proglotidy) w kale -> jaja zjedzone przez larwy pchł / stado roztocza -> pies połknie pchłę/roztocza -> taśmica w jelicie.

Dipylidium caninum (taśmica pchla) – najczęstsza. Segmenty (jak ryżowe ziarna) widoczne w kale / na futrze pod ogonem. Rzadko objawy kliniczne (nudności, chudnięcie przy masowej inwazji).

Taenia spp. – po zjedzeniu mięsa surowego/gryzoni. Segmenty większe, ruchome.

Echinococcus granulosus / multilocularis – bardzo groźne dla ludzi! Pies = gospodarz ostateczny (bez objawów). Ludzie = gospodarz pośredni -> pęcherzyki hydatydowe w wątrobie/płucach/mózgu. W Polsce *E. multilocularis* (lisowate) – endemia na północy/wschodzie. Wymaga dewormingu psów praziquantelem co 3 m-cy w rejonach endemicznych.

Leczenie taśmic

Praziquantel (5 mg/kg PO)** – złoty standard. Działa na wszystkie taśmice. Często w tabletkach wieloskładnikowych (np. Milbemax, Drontal, Caniquantel). Powtórka po 2 tyg. (Dipylidium – by złapać nowe z pchł). **Klucz: eliminacja pchł!** Bez tego reinwazja w tygodnie.