Diagnoza raka u pupila to szok – ale nie zawsze wyrok. Sarkomy 5x częstsze u psów niż u ludzi – medycyna uczy się od naszych przyjaciół, postęp rośnie. "Walka z sarkomą to wadanie w błocie" – dr Stephen Withrow, Flint Animal Cancer Center, Colorado State University, największe centrum na świecie. "To nie sprint. Nie ma home-runów, ale mamy postępy."
Sarkoma vs karcynoma – różnice
Terminologia kliniczna ta sama u psów i ludzi. Główna różnica: typ komórek/tkanki pochodzenia. Karcynomy – tkanki nabłonkowe (epitelialne): wyłożenie jelita, piersia, płuca, prostata. Sarkomy – komórki mezenchymalne (macierzyste), które różnicują się na mięśnie, tłuszcz, kość, tkankę łączną. Prefiks łaciński przy sarkomie wskazuje tkankę: osteosarkoma = rak kości, limfosarkoma = limfocyty (komórki immunologiczne).
Sarkomy tkanki miękkiej
Pochodzące ze skóry, mięśni, narządów, tłuszczu – trudne do diagnozy (podobne cechy). Najczęściej skóra i podskórze, ale mogą wystąpić wszędzie. Pierwszy znak: miękki guzek/guz – wygląda samowartościowo, ale nie jest. Sarkomy agresywne, szybko rozprzestrzeniają się na inne komórki mezenchymalne. Rasy duże, zwłaszcza retrievery złote i labradory – wyższe ryzyko.
Objawy, leczenie, prognoza
Oprócz guzka: objawy zależne od lokalizacji. Hipoglikemia, spadek wagi typowe. Guzy brzucha/moczowydzielnych/jelit: wymioty, biegunki, czarny kał (krwawienie wewnętrzne). Z leczeniem prognaza zachęcająca. Chirurgiczne usunięcie zawsze zalecane, ale kończyny nie zawsze trzeba amputować. Samo chirurgia: mediana przeżycia ~4 lata. Chirurgia + radioterapia: >6 lat. Ale 1/3 psów z sarkomą umiera z przyczyn nowotworowych.
Osteosarkoma: rak kości
Najczęstszy rak kości u psów (National Veterinary Cancer Registry) – 85% guzów szkieletu. Wszystkie rozmiary/rasy, ale częściej: średni/wiek, rasy duże/gigantyczne. Pierwszy objaw: chromota nogi + bolesny obrzęk. Tak agresywne, że w momencie diagnozy 90–95% psów ma >1 guz (metastazy), choć nie widać ich jeszcze (WSU College of Vet Med).
Leczenie i prognaza osteosarkomy
Amputacja nogi + chemioterapia na chorobę rozrzuconą = "umiarkowane do dobre" wyniki (WSU). Amputacja – trudna decyzja, ale "psy na 3 nogach radzą sobie lepiej niż myślą właściciele". Ok. 50% żyje 1 rok po diagnozie, 25% – 2 lata, niektórzy wyzdrowieją. Bez chemioterapii: amputacja łagodzi ból, ale przeżycie ~6 m-cy (metastazy). Paliatywna opieka: radioterapia łagodzi ból w 70–80%. Inne lokalizacje kości: chirurgia + chemo + radio.