Czym jest łojotokowate roztocza?
Skabies (łac. Sarcoptes scabiei) to zaraźliwa choroba skórna wywołana przez roztocza kopujące się w naskórku. Atakują psy, koty, inne zwierzęta i ludzi (zoonoza). Charakterystyczne: intensywny świąd, łuskanie, wypadanie włosów, narozki.
Cykl życiowy roztocza
Samice kopią korytarze w naskórku, zładają jaja (wylęgają się w 3–10 dni) → larwy → nimfy → dorosłe. Pełny cykl: ok. 2 tygodnie. Bez leczenia cykl powtarza się w nieskończoność.
Objawy
- Ekstremalny świąd (pruritus) → podsrapywanie, łuszczenie, narozki
- Najbardziej dotknięte: twarz, krawędzie uszu, łokcie
- Trzepanie uszami → hematoma uszna
- U ludzi: zaczerwienienie, pęcherzyki, świąd (samolimitujące, ale uciążliwe)
Diagnostyka
Skrobowina skórna z miejsc bez włosów + mikroskop. Uwaga: roztocza trudno znaleźć (wrażliwość ok. 50%). Negatywny wynik nie wyklucza skabiesa! Przy podejrzeniu leczy się empirycznie.
Leczenie
- Iwermektyna (SC/PO) – zazwyczaj 1 raz w tygodniu × 4 tygodnie. Ulga po 1. dawce.
- Kąpiele (dipy) – np. siarczan wapnia (Lime Sulfur) – skuteczne, bezpieczne dla ras wrażliwych na iwermektynę (collie, sheltie, australian shepherd – mutacja MDR1).
- Leki nowsze: izoksazolinowe (fluralaner, sarolaner, afoxolaner) – tabletki, wysoka skuteczność, bezpieczne (off-label, ale standardem).
Profilaktyka i dezynfekcja
- Wszystkie zwierzęta w domu – leczyć profilaktycznie!
- Pościel, kocyki, obroże – pranie w 60°C+ lub wypalenie/wyrzucenie.
- Izolacja chorego psa do wygojenia.
- Higiena środowiska – odkurzanie, mycie podłóg.
Pułapki diagnostyczne
Częste pomyłki: alergia pokarmowa, atopia, choroby autoimmunologiczne. Jeśli leczenie „na alergię” nie działa – zażądaj skrobowiny lub skierowania do dermatologa weterynaryjnego. Oszczędzasz czas, pieniądze i cierpienie psa.
Ostrzeżenie dla ludzi
Skabies psia może przeszyć się na ludzi (zoonoza). U ludzi objawy zazwyczaj samorzutnie ustępują po wyleczeniu psa, ale warto skonsultować się z lekarzem pielęgniarskim/dermatologiem.