Kleszcze u psów – zagrożenia, choroby (borelioza, anaplazmoza, babesjoza), usuwanie, profilaktyka

Kleszcz – kosmopolita i wektor chorób

Kleszcz psia (Dermacentor variabilis, Rhipicephalus sanguineus, Ixodes scapularis itd.) to pasożyt zewnętrzny żywiący się krewią ssaków. Cały rok (w ciepłe miesiące najaktywniejsze), w trawie, zaroślach, lasach, parkach. Często wpadają do domu na sierści psa.

Gdzie i kiedy kleszcze atakują?

  • Spacery: pola, lasy, zarośla, wysoka trawa w ogrodzie.
  • Najczęstsze miejsca u psa: głowa, uszy, szyja, pachwiny, pachy, okolice pachwin.
  • Sezon: wiosna–jesień, ale w łagodne zimy aktywne cały rok.

Choroby przenoszone przez kleszcze (główne w Polsce/Europie)

Uwaga: Jeden kleszcz może przenosić wiele patogenów jednocześnie (koinfekcje).

Objawy ogólne ugryzienia kleszczem

  • Apatia, niechęć do ruchu, apetyt↓
  • Ból kończyn (udawane stawy), gorączka
  • Kleszcze odpadają po najedzeniu się – ugryzienie pod gęstą sierścią łatwo przeoczyć.

Jak usunąć kleszcza – ZŁOTE ZASADY

  1. Rękawice jednorazowe (chroni Ciebie).
  2. Pinceta do kleszczy / haczyk – chwyć jak najbliżej skóry (głową kleszcza, nie brzuch!).
  3. Wyciągnij prosto, równomiernie, bez kręcenia (kręcenie ryzykuje pęknięciem jelit kleszcza → wstrzyknięcie patogenów).
  4. Nie zgnieć kleszcza! Zdezynfekuj miejsce (oktanisept, chlorheksydyna, spirytus salicylowy).
  5. Kleszcz: wrzuć do alkoholu/zwilżonego kosmetyczki, zamknij, wyrzuć. Nie ściskaj palcami.
  6. Zapisz datę i miejsce ugryzienia – obserwuj psa 3–4 tygodnie.

Leczenie chorób kleszczowych

  • Wczesne (do 48 h od ugryzienia): usuwanie kleszcza + obserwacja / profilaktyka doksycykliną (decyzja lekarza).
  • Zarejestrowane choroby: doksycyklina (28 dni – borelioza, anaplazmoza, ehrlichioza), imidokarb (babesjoza), terapia wspomagająca (płyny, krwawki, sterydy przy IMHA).
  • Immunologia: testy ELISA/PCR/Snap 4Dx – rocznie lub po ugryzieniu.

Profilaktyka – wielowarstwowa

  • Leki veterinaria (recepta): izoksazolinowe (Bravecto, NexGard, Simparica, Credelio) – tabletki 1×/mies. lub 1×/3 m-c. Najskuteczniejsze, bezpieczne, szybkie zabijanie.
  • Kropelki (spot-on) / obroże (Seresto) – alternatywa.
  • Koszenie trawy, usuwanie liści, odstraszacze do ogrodu.
  • Kontrola psa PO KAŻDYM SPACERZE (dłonie, grzebień, suszarka na chłodno).
  • Szczepionka na boreliozę (dla psów) – dostępna, zalecana w rejonach endemicznych (nie chroni przed innymi chorobami kleszczowymi!).
ChorobaErregerGłówny wektorObjawy u psa
Borelioza (Lyme)Borrelia burgdorferi (bakteria)Kleszcz pospolity (Ixodes ricinus)Klusowanie (przemieszczające się), gorączka, obrzęki stawów, apatia, nerki (niewydolność)
AnaplazmozaAnaplasma phagocytophilumKleszcz pospolityGorączka, klusowanie, trombocytopenia, objawy neurologiczne
Babesjoza (pirokplazmoza)Babesia canis (pierwotniak)Kleszcz łakowy (Dermacentor reticulatus)Gorączka wysoka, hemoliza (można z dziurawą moczem), niedokrwistość, wątrobowe, nerkowe – zagrożenie życia
EhrlichiozaEhrlichia canisKleszcz psia brązowy (Rhipicephalus sanguineus)Faza ostre: gorączka, apatia, krwawienia. Przewlekła: pancytopenia, autoimmunologia.