Kleszcze – nie tylko pasożyty
Ponad 800 gatunków, wszystkie hematofagiczne (ssą krew ssaków, ptaków, gadów). To nie tylko pasożyty – to spretni drapieżniki, potrafiący przetrwać miesiące bez jedzenia i wykrywać ofiarę z daleka.
Fascynujące cechy
1. Ślina kleszcza – biochemiczny cud
- Zapobiega zgniwaniu krwi (antykogulanty).
- Działa znieczulająco (u kleszczy twardych) – pies nie czuje ugryzienia.
- Tworzy "cement" (cement cone) – mocno przykleja kleszcza do skóry.
- Potencjał medyczny: Białka z śliny badane jako leki na boreliozę i chorobę autoimmunologiczną miastenię grawitacyjną (Science Daily).
2. Kleszcz to NIE owad
- Owady: 6 nóg, 3 segmenty ciała.
- Kleszcze: 8 nóg, 2 segmenty → gromada Arachnida (pajęczaki), typ: skorupiaki, roztocza, świerszcze.
- Dwie rodziny: Ixodidae (twardzie – tarcza) i Argasidae (miękkie – bez tarczy).
3. Nie wszystkie kleszcze przenoszą choroby
- Ok. 100 gatunków wektorów (borelioza, ehrlichioza, gorączka Gór Rochowych).
- U psów: kleszcz pса brązowy i amerykański najczęstszy.
- U ludzi: 5 głównych gatunków (Amblyomma, Dermacentor, Ixodes, Ornithodoros, Rhipicephalus).
- 1 ugryzienie = kilka chorób naraz.
- Im dłużej kleszcz przylęga, tym większe ryzyko (borelioza: min. 24h przylęgania kleszcza jeleńcego).
- Kleszcze nie rodzą się z chorobami – nabierają je od ofiar i przekazują dalej.
4. Kleszcze – cierpliwi myśliwi
- Wykrywają: zapach zwierzęcia, CO2, ciepło.
- Czekają na roślinach (trawa, krzak).
- Nie latają, nie skaczą – wspinają się, gdy ofiara minie.