Co to jest choroba nerkowa (CKD)?
Przewlekła choroba nerkowa (CKD) = postępujące zanikanie nefronów. Nerki (blisko pęcherza, układ moczowy) przestają skutecznie filtrować krew. Wczesne wykrycie = szansa na zwolnienie postępowania, a nawet częściową regenerację.
Przyczyny (wielofakoryzowe)
- Wiek (główna – >7 lat).
- Infekcje: bakteryjne, wirusowe, grzybicze (np. leptospiroza).
- Pasożyty (np. wielki robak nerkowy – Dioctophyma renale).
- Choroby autoimmunologiczne (glomerulonefryty).
- Stan zapalny przewlekły, nowotwory.
- Leki nefrotoksyczne (NSAID, aminoglikozydy, chemioterapia).
- Urazy, wady wrodzone, genetyka (np. amiloidoza u shar-pei).
Objawy – rane i późne
Zmiany w oddawaniu moczu i kale
- Więcej / mniej moczu, nikturia (nocne wstawanie), nienawistne oddawanie.
- Krew w moczu, osad.
- Biegunki.
Ogólne
- Pragnienie↑, apetyt↓, chudnięcie.
- Wymioty, apatia, słaba kondycja sierści.
- Dziąsła blade (anemia), odwodnienie, nadciśnienie.
- Zapach amoniaku z ust, wrzody w jamie ustnej.
- Obrzęki kończyn/brzucha (hipoalbuminemia), miękkie kości (dysbalans Ca-P).
Diagnostyka – złoty standard
- Krew: panel biochemiczny (kreatynina, SDMA – wczesny marker!, mocznik, fosfor, wapń, elektrolity, albumina, CRP).
- Mocz: urinaliza (gęstość USG, białko UPC, osad, bakterie).
- USG nerek: rozmiar, echenogenność, struktura, kamienie, guzy.
- Ciśnienie krwi (Doppler/oscylometryczne).
- Stadializacja IRIS (1–4) – decyduje o leczeniu i prognozie.
Leczenie – wielotorowe
- Płynoterapia (dożylna / podskórna) – korekta odwodnienia, restart diurezy.
- Leki moczotwórcze (jeśli anuria) – furosemid, mannitol.
- Antybiotyki (jeśli infekcja – Kulturą + antybiogram).
- Antyemetyczne (maropitant) – poprawa apetytu.
- Dieta nerkowa (Renal) – jedyny udowodniony sposób na przedłużenie życia. Niskie fosfor, ograniczony białko (wysokiej jakości), omega-3, potas.
- Suplementy: wit. B, omega-3, probiotyki nerkowe, wiążniki fosforu (przy hyperfosfatEMI).
- Leczenie anemia (erytropoetyna, darbepoetyna).
- Kontrola ciśnienia (ACEI/ARB).
Czy można odwrócić?
W stadium IRIS 1–2 – tak, można znacznie zwolnić, czasem poprawić parametry. Stadion 3–4 – stabilizacja i komfort życia. Klucz: wczesna diagnostyka (SDMA rocznie u psów >7 lat!).