Stafylokok – komensal, który staje się patogenem
*Staphylococcus pseudintermedius* (głównie u psów) naturalnie zamieszkuje skórę. Gdy bariera skórna lub odporność upada – bakteria atakuje.
Główne formy kliniczne
1. Zapalenie ucha (otitis) – stafylokoki + drożdże
- Objawy: zapach, drapanie, spływ, szarpanie głową, w skrajnych przypadkach paraliż twarzy (zapalenie nerwu VII).
- Leczenie: krople uszne (antybio + antygrzyb + steroid), płukanki, leki po (przy ciężkich).
2. Pioderma stafylokokowe (najczęstsze)
- Pierwotne (rzadkie) lub wtórne (najczęstsze – na tle alergii, pchł, rany, endokrynologii).
- Objawy: guzki z gnojem (pustuły) na brzuchu, pachach, pachwinach; krążkowe ogniska z łuskańcem na brzegu (przypominają grzybicę!); łysiny, świąd, zaczerwienienie.
- Diagnostyka: cytologia (wmaż z guzka – neutrofile + kokki w parach/grupach), uprawa + antybiogram.
- Leczenie: antybiotyki systemowe (cefaleksyna, klandamycyna, amoksycylina/klavulanian – 3–6 tyg. po ustąpieniu objawów!), szampony (chlorheksydyna 2–4%, benzoin nadtlenkowy), maści. Zawsze leczyć przyczynę pierwotną (alergię, pchły, hormony).
3. Zmiany skórne – dwa typowe guzki
- Papula/pustuła z gnojem w środku (jak pryszcz).
- Krążkowe, czerwone, z łuskańcem na brzegu, centralna łysina – "obrączka" (myli się z grzybicą).
4. Hipersensywność na stafylokoki (rzadka)
- Odporność reaguje na własne stafylokoki → silny stan zapalny, liczne guzki gnojowe, silny świąd.
- Diagnostyka: uprawa + test hipersensywności (wstrzyk skórny).
- Leczenie: antybiotyki długoterminowe + immunoterapia specyficzna (stafylokokowa waccyna autowaccyna) + leki immunosupresyjne (cyklosporyna).
5. Nawracające pioderma – szukaj przyczyny!
- Niedoczynność tarczycy (najczęstsza endokrynologia)
- Cushing, cukrzyca, alergie (atopia, pokarmowa), zaburzenia keratynizacji, niedobory immunologiczne.
- Bez usunięcia przyczyny – pętla nawrotowa.
Podsumowanie
Stafylokok to zazwyczaj problem wtórny. Klucz: cytologia, antybiogram, długie antybiotyki, leczenie przyczyny, higiena skóry. Nawrotowość = diagnoza układowa.