Czym jest padaczka?
Choroba mózgu objawiająca się nawracającymi napademi (nadmiernym rozładowaniem neuronów). Idiopatyczna (wrodzona/genetyczna) – bez przyczyny, rasy narażone: beagle, golden retriever, owczarek niemiecki, labrador, boksер, kocker. Początek 6 mies. – 5 lat (najczęściej ok. 1,5 r.). Wtórna – przyczyna: wątroba/nerki, encefalitis, ołów, uraz, guz. Powyżej 3 r.ż. częstsza wtórna.
Typy napadów (klasyfikacja)
| Typ | Objawy | Czas | Świadomość |
|---|---|---|---|
| Wielki mal (Grand-mal) | Upadek, drgania mięśniowe (toniczno-kloniczne), pena, zgrzytanie zębów, mocz/kał | Sekundy–minuty | Może być zachowana, ale pies nie reaguje |
| Grupowe (Cluster) | Serię wielkich mal w krótkim czasie, przerwy na świadomość | Godziny | Zmienna |
| Stan padaczkowy (Status epilepticus) | Napady ciągłe >30 min lub bez powrotu do normy | >30 min | Brak |
| Mały mal (Petit-mal) | Krótkie "odcięcia" – mrugnięcie, obracanie oczami, słabość mięśni | Sekundy | Krótka utrata |
| Częściowe (Fokalne) | Drganie jednej nogi, skurcz twarzy, odwrócenie głowy | Krótkie | Zachowana |
| Złożone częściowe | Dziwne zachowania: bieganie w kółko, gryzienie powietrza, agresja | Minuty–godziny | Zaburzona |
Trzy fazy napadu
- Pre-iktalna (aura): godziny przed – pies nerwowy, przyczepny, wićczy, gryzie powietrze, dezorientacja. Czasem brak.
- Iktalna (sam napad): wg typu powyżej. Status epilepticus / cluster = PILNA WIZYTA (ryzyko uszkodzenia mózgu).
- Post-iktalna: po napadzie – dezorientacja, ślepotą chwilową, drażliwość, senność. Trwa minuty–godziny. Przy małych/częściowych – może nie wystąpić.
Co robić podczas napadu?
- Spokój. Nie wsuwaj rąk do pyska (ryzyko ugryzienia refleksyjnego).
- Odsuń ostre przedmioty, schody, basen.
- Zamknij w bezpiecznym miejscu (koc, mata).
- Zmierz czas trwania.
- >5 min lub seria → weterynarz NATYCHMIAST (diazepam/miazolam rektalnie/nosowo).
Leczenie i monitorowanie
- Leki antykonwulsyjne: fenobarbital, bromek potasu, lewetiracetam (Keppra), zonisamid, impregabatyna (nowość).
- Regularne poziomy leku we krwi, morfologia, wątrobowe enzymy.
- Dziennik napadów (data, czas, typ, długość, przyczyny).
- Unikaj stresu, regularny tryb dnia, unikanie tokynów (ksylitol, czekolada, niektóre rośliny).
Podsumowanie
Padaczka to choroba dożywotnia, ale dobrze kontrolowana daje psu normalne życie. Właściciel to kluczowy partner: obserwacja, dziennik, disciplina leków, szybka reakcja na stany padaczkowe.