Szczypiorniki zależne od siedlisk. Przez czas ewoluowali i adaptowali do zmian. Lokalizacja, pożywienie, inne zwierzęta kształtują zachowanie, społeczeństwo, cykle życia.
Lokalizacja
Powyżej rzeki Kongo, gorące i wilgotne regiony Afryki Środkowej i Zachodniej. Schronienie w koronach lasów, górach, sawannach. 4 podgatunki, nazwy od siedlisk: zachodni (maskowany) – Górna Gwinea (kiedyś większe zasięgi, wycinka zniosiła siedlisko), czarnoliczny – Afryka Środkowa, wschodni (długowłosy), nigerijski.
Zachowanie
Siedlisko wpływa na zachowanie. Plemiona 15–150 osobników. Samce zarządzają, jeden alfa-samiec. Samce tworzą silne więzi, samice nie – samce nigdy nie opuszczają plemienia, samice w dojrzewaniu szukają innych grup. Samce czesają się, chodzą w stachach, dzielą jedzenie. Samice też tworzą grupy. Między płciami rzadkie czesanie. Nie gromadzą jedzenia – jedzą na miejscu, wędrują daleko. Co noc budują gniazda z liści w koronach, wysoko nad drapieżnikami – dzielone tylko przez matkę z niemowlęciem.
Źródła pożywienia
Szeroka dieta: owady, rośliny, owoce, czasem małe zwierzęta. W szczytach niedoboru: kora, kwiaty, żywica. Różnorodność pozwala dalekie wędrówki. Polują w grupach – liczba zależy od wielkości plemienia i jedzenia. Plemię pokonuje do 14 km dziennie. Narzędzia: kamienie, długie patyki – kłucie orzechów/owoców, wydobywanie mrówek/termity.
Zagrożenia
Kiedyś tylko leopardy. Dziś największe zagrożenie: ludzie. Wycinka niszczy siedlisko, rodzi kryzys mięsa z buszu (poaching dotyczy wielu gatunków).