Siedlisko alternatywne to materiały ludzkiego pochodzenia (celowe lub odpadki) w środowisku naturalnym, zastępujące naturalne siedlisko. Najczęściej: sztuczne rafy oceaniczne. Ale też naturalne siedliska niezwiązane z gatunkiem, do których uciekają z powodu presji zewnętrznych.
Celowe siedliska alternatywne
Rafy koralowe – kluczowe dla ryb i fauna wodnej. Niszczone: dragowanie, odnowa plaż, zanieczyszczenia, kanały żeglugowe. Kompensacja: zatapianie starych wagonów, autobusów szkolnych jako sztuczne siedliska dla ryb rafowych.
Niecelowe siedliska alternatywne
Przykład: krab konik (Limulus polyphemus) w zatoczce Delaware (NJ). Rozwoj brzegowy wypchnął je z tradycyjnych miejsc tarła. Przystosowały się do sztucznych plaż wzmocnionych palami i stref ogrodzonych dla ptaków lęgowych.
Siedliska alternatywne dla konkretnego stadium życia gatunku
Badania na Bermudach: niektóre ryby (np. ryby paprocie – parrotfish) w stadziu larwalnym bezwzględnie zależą od basenów przy mangrowach. Dla dorosłych mangrowy niekluczowe, ale larwy nie przyjmują zastępczych siedlisk – kluczowe dla przetrwania gatunku.
Siedliska alternatywne miejskie
Entuzjaści w miastach tworzą zastępcze siedliska dla gatunków niemiejskich. Przykład: zielone dachy w Bazylei (Szwajcaria) – obowiązkowe na nowych budynkach. Kompensują utratę terenu: siedlisko dla ptaków wędrownych i owadów na dachu.