Szczymans zwyczajny (Pan troglodytes) jest zagrożony z kombinacji czynników:
Utrata i fragmentacja siedlisk
Główne zagrożenie to niszczenie i fragmentacja naturalnych lasów. Wycinka, górnictwo, rolnictwo, osady ludzkie najeżdżają na siedliska i je zmniejszają. Kurczące się i fragmentowane przestrzenie życia utrudniają szympansom znajdowanie pożywienia, partnerów i miejsc na gniazda.
Polowanie i braconierstwo
Szczymansy polowane są na mięso, futro, części ciała. W niektórych rejonach na mięso z dzikich zwierząt (bushmeat), w innych zabijane w represalii za szkody w uprawach lub jako ofiary konfliktów. Braconierstwo na nielegalny handel zwierzętami domowymi też zmniejsza populacje.
Przenoszenie chorób
Szczymansy są wrażliwe na choroby od ludzi: infekcje dróg oddechowych, odra, ebola. Większy kontakt z ludźmi podnosi ryzyko zarazenia, prowadząc do spadków populacji.
Nielegalny handel zwierzętami
Szczymansy czasem łapane i sprzedawane jako egzotyczne zwierzęta domowe. Handel ten może obejmować łapanie niemowląt i zabijanie matek, dalej osłabiając populacje dzikie.
Zmiany klimatu
Długoterminowe zmiany klimatu mogą wpływać na rozkład i dostępność pożywienia, wpływając na przetrwanie i sukces rozmnażania.
Działania ochronne
- Obszary chronione i korytarze dla fauny chronią siedliska.
- Antybraconierstwo hamuje nielegalne polowanie i handel.
- Edukacja i świadomość budują współistnienie i ochronę.
- Ochrona oparta na społecznościach daje incentywy ekonomiczne do ochrony siedlisk.
- Badania i monitoring informują strategie ochrony.