Równowaga i stabilizacja
Funkcja ogona zależy od gatunku i trybu życia:
- Gatunki drzewne (Nowy Świat – np. pająkowe, kapucynki, uakary): Ogon = **waga równoważąca (counterweight)** przy wspinaniu, skakaniu, wahaniach (brachiaция). Zapobiega upadkom.
- Gatunki naziemne (Stary Świat – np. babuiny, makaki, mandryle): Ogon pomaga w **stabilizacji biegu i skoków** na ziemi.
Ogon chwytny (Prehensile Tail) – SUPERMOĆ Nowego Świata
Niektóre małpy Nowego Świata (pająkowe, kapucynki, uakary, saki, tyty) mają **ogon chwytny** – końcówkę ogona bez sierści, z wewnętrzną stroną pokrytą papilkami (jak palec). Działa jak **piąta noga**:
- Chwytanie gałązek (wiszenie, poruszanie się).
- Ściąganie jedzenia (owoce, liście) do pyska.
- Noszenie przedmiotów (gałęzie do gniazda, kamienie).
Komunikacja i inne funkcje
- Sygnały społeczne: Pozycja ogona (wyprostowany, poddany, drgający) = agresja, upokorzenie, lęk, ekscytacja, gotowość do parzenia.
- Ochrona, pielęgnowanie, termoregulacja: Niektóre gatunki używają ogona do odstraszania owadów, czesania, zakrywania się (ciepło).
Uwaga: Nie wszystkie małpy mają ogony! **Makaka borbarska (Macaca sylvanus)** ewolucyjnie straciła ogon. Użycie ogona = gatunek + środowisko + indywidualne potrzeby.