Gametofity są zielone, bo ich komórki zawierają chromatofory napełnione chlorofilem. Ten pigment przechwytuje światło słoneczne i zamienia je w energięchemiczną w fotosyntezie, pozwalając organizmowi samodzielnie produkuować pokarm.
W przemienności pokoleń gametofit to faza płciowa, zazwyczaj haploidalna cyklu życia. Jej główną rolą jest produkcja gamet – komórek rozrodczych. U niektórych roślin gametofity są małe i krótkotrwałe, u innych – np. mchy, paproci, gozdzikowce – większe, niezależne i w pełni fotosyntetyczne.
U mchów gametofit to faza dominująca cyklu życia, a sporofit zależy od niego odżywiania. To przeciwieństwo większości roślin, gdzie dominuje sporofit.