Ciężarne lochy wymagają specyficznej opieki: karmienie, zakwaterowanie, izolacja, monitorowanie. Niezależnie od metody unasieniania (byk / AI) – diagnoza ciąży to podstawa zdrowia matki i cielęcia. USG i hormony to standard, ale fizyczne objawy też mówią.
Główne objawy fizyczne
Zatrzymanie estru (ruchów). Lochy nieciaszone: estrus co 21–23 dni (krowy mleczne). Znaków: obrzęk/zerwienienie wulwy, niepokój, spadek mleka, akceptacja skakania. BRAK tych znaków w terminie = silny wskaźnik ciąży.
Zmiany w narządach rozrodczych (palpacja rektalna). Najczęstsza metoda polowa. Doświadczony weterynarz/rolnik palpuje przez odbytnicę:
- Wczesna ciąża: rogi macicy różnią się wielkością (nierówny płyn).
- Pęcherzyk płodowy może "ślizgać" się pod palcem – znak charakterystyczny.
- Później: odczuwalne płód w macicy.
Spadek wydajności mlecznej. Zdrowa krowa: 725–860 kg/m-c (USDA). Ciężarna locha: gwałtowny spadek. Porównuj do WŁASNEJ historii laktacji (nie do stadu!). Palpacja wyklucza inne przyczyny (choroba).
Praktyczne wskazówki
- Palpacja rektalna: od ok. 35–45 dni ciąży (doświadczony), pewnie 60+ dni.
- USG: od 28–30 dni, określa wiek płodu, wykrywa bliźniaki.
- Testy hormonalne (PAGs – pregnancy-associated glycoproteins): z krwi/mleka, od 28–30 dni, wysoka czułość.
- Regularne notowanie wydajności mlecznej = wczesne wykrycie problemów.