Wiele zwierząt rozmnaża się bez samca, proces znany jako partenogeneza. Oto przykłady:
Bezkręgowce:
- Pszczoły: Matki królowe mogą składać zapłodnione jajka (rozwijające się w robotnice i truchły) lub niezapłodnione (rozwijające się w truchły).
- Mrówki: Niektóre gatunki mają królowe zdolne do rozmnażania bezpłciowego.
- Mszyce: Te owady rozmnażają się bezpłciowo wiosną i latem, produkując klony samej siebie.
- Kółeczki (Rotifers): Mikroskopijne zwierzęta zdolne do rozmnażania bezpłciowego przez partenogenezę.
- Wodnice (Water fleas): Małe skorupiaki zdolne do rozmnażania bezpłciowego, zwłaszcza w korzystnych warunkach.
- Niektóre jaszczurki: Kilka gatunków, np. jaszczurka bicza, to wyłącznie samice rozmnażające się partenogenicznie.
Kręgowce:
- Warany komodzkie: Choć zazwyczaj rozmnażają się płciowo, potrafią rozmnazać się partenogenicznie w określonych okolicznościach.
- Niektóre rekiny: Niektóre gatunki, w tym rekiny młotowate i zebra, zaobserwowano rozmnażające się partenogenicznie w niewoli.
- Niektóre węże: Kilka gatunków, np. boa constrictor, znane z partenogenezy.
Ważne: partenogeneza to nie to samo co klonowanie. Choć potomstwo jest genetycznie identyczne z matką, nadal występuje pewien poziom zmienności genetycznej przez rekombinację i mutacje w trakcie rozwoju.
Partenogeneza to fascynujące zjawisko w świecie zwierząt, pokazujące zróżnicowane i adaptacyjne sposoby rozmnażania życia.