Według Darwina, przetrwanie lub wyginiecie zależą od dwóch głównych czynników:
1. Selekcja naturalna: zmienność, dziedziczenie i różnicowe przetrwanie oznaczają, że osobniki z korzyściowymi cechami przetrwają i rozmnożą się, przekazując te cechy potomstwu. Z czasem korzystne cechy się gromadzą, a mniej korzystne eliminują się.
2. Adaptacja: gatunki, które adaptują się do zmieniających się warunków – poprzez zmiany fizjologiczne, behawioralne lub morfologiczne – mają większe szanse na przetrwanie. Przykłady: grubsze futro na zimę, migracje, nowe mechanizmy obrony.
Te elementy stanowią rdzeń ewolucji przez selekcję naturalną, decydując, które gatunki przetrwają w czasie.