Częstotliwość
Urolitiaza (kamienie moczowe) u koni rzadsza niż u innych zwierząt żwacznych. Rzadko dotyczy młodych koni. Pojawia się u koni w średnim i starszym wieku, częściej u walachów i ogarów. Większość urolitów (kamieni) w pęcherzu lub moczowodzie. Zazwyczaj dwustronne, prowadzą do przewlekłej niewydolności nerek przed diagnozą.
Skład kamieni
Większość: wapń węglany. Sporadycznie: struwit (magnezo-amonio-fosforan).
Predyspozycje
- Wysoka zawartość minerałów i pH moczu konia sprzyja krystalizacji.
- Mocz zawiera dużo mukoprotein (glikoprotein z mukopolisacharydami) – może łączyć kryształy.
- Pasze: dużo wapnia, amoniu, magnezu – sprzyjają kamieniom.
- Ziarna bogate w fosfor – też przyczyniają się.
Objawy
- Dyzuria (bólne, częste, małe oddawanie moczu)
- Kolika (ostry ból brzucha)
- Hematuria (krwawienie w moczu) – najczęściej po wysiłku
Diagnoza
Wstępnie: historia i objawy. Potwierdzenie: rektalna palpacja twardego owalnego guzka przy szyjce pęcherza. USG przejelitowe – wizualne potwierdzenie. Badanie moczu: erytrocyty, leukocyty, białko, kryształy wapnia węglanowego.
Leczenie
- Kateter do pęcherza – dekompresja, może wypchnąć kamień.
- Chirurgia: litotripsja laserowa (zniszczenie kamienia laserem).
- Po leczeniu: antybiotyki profilaktyczne i zakwaszacze moczu (np. chloran amonu) – zmniejszają tworzenie nowych kamieni.