Ryby czystościowe (Cleaner Fish) to fascynująca grupa żywiąca się pasożytami i martwymi tkankami większych ryb ("klientów"). To wzajemizm (mutualizm) – obie strony zyskują.
Dieta ryb czystościowych
- Pasożyty zewnętrzne (Ektopasożyty) – GŁÓWNA DIETA: Izopody (Izopoda), Kopopody (Copepoda – np. Caligus), płazy skrzydełkowe (Monogenea), pchły rybne. Zjedzane z ciała, płetw, ciemnic, pyska klienta.
- Martwe tkanki i śluz: Obgryzają nekrotyczne kawałki skóry, nadmiar śluzu, resztki pożywienia – higiena klienta.
- Glony (u niektórych gatunków): Dodatek diety (np. Żółta Żyłka / Yellow Tang).
Różne gatunki się specjalizują: niektórzy tylko konkretne pasożyty, inni – szerokie spektrum.
Przykłady znanych gatunków
- Księżniczka czystościowa / Bluestreak Cleaner Wrasse (Labroides dimidiatus): Ikona raf koralowych. Niebieski pas, "taniec" zapraszający klientów. Główna dieta: pasożyty + trochę glonów.
- Żółta Żyłka / Yellow Tang (Zebrasoma flavescens): Popularna w akwarium morskim. Przeciera glony, ale też czyści ryby (pasożyty, śluz).
- Gobijki czystościowe (Cleaning Gobies - Elacatinus spp.): Małe, spesjalistyczne usta do wyciągania mikroskopijnych pasożytów. Bardzo skuteczne.
Ryby czystościowe odgrywają kluczową rolę w zdrowiu raf koralowych i ekosystemów morskich, kontrolując populacje pasożytów.