Nie ma dowodów naukowych na to, by wielkie rekiny białe zakręcały oczami podczas walk.
Fakt vs Mit
Mit o „zakręcaniu oczami” (ocular rotation) u rekinów białych prawdopodobnie pochodzi z pomylenia z innym zachowaniem lub gatunkiem.
Co robią rekiny białe z oczami?
- Chronią je podczas ataku: W momencie ugryzienia ofiary (foki, tuńczyki) rekin biały kofa bulba ocznego do tyłu w gnieździe (oczy się wsuwają) lub zasłania je **trzecia powieka (membrana nictytująca)** – półprzezroczysta, sztywna poprzeczka przesuwająca się z dołu do góry. To chroni delikatne oko przed pazurami, zębami ofiary i odłamkami.
- Nie "zakręcają" oczami do tyłu głowy (jak robi to np. rekin wielogębowy / goblin shark przy wystrzeliwaniu szczęki). Rekin biały ma ustalone, dość duże oczy z stałym położeniem, chronione trzecią powieką.
- Nie zamykają powiek "do snu" – rekiny nie śpią jak ssaki; mają fazy spoczynku, oczy otwarte, trzecia powięka może częściowo zakrywać oko.
Skąd mógł powstać mit?
- Pomyłka z rekinem wielogębowym (Mitsukurina owstoni): Ten rekin głębokowodny MA unikalną zdolność do wystrzeliwania całej szczęki do przodu. W trakcie tego ruchu oczy wydają się "zakręcone" lub przesunięte.
- Obserwacja trzeciej powieki: Gdy rekin biały atakuje, trzecia powięka szybko zasłania oko. Z daleka / na nagraniu może wyglądać jak "zakręcenie oka" lub "zbielenienie oka".
- Anthropomorfizacja: Przypisywanie ludzkich gestów (zakręcenie oczami z irytacji/złości) zwierzętom.
Podsumowanie
Wielki rekin biały nie zakręca oczami. Chroni je **trzecią powieką (membraną nictytującą)** i **kofaniem bulba ocznego** w momencie ugryzienia. To unikalna, wysoce skuteczna adaptacja ochronna.