Wstęp
Dwa małe otwory na brzuchu ryb służą wydalaniu odchodów i rozmnażaniu. Nazywane wentylkami (vents), ledwo widoczne, zwłaszcza u małych ryb. Znajdują się między płetwą odporną a płetwami pancerzowymi. Mogą być okrągłe lub szczelinowate, widoczne jako jedno lub dwa otwory.
Wentylka odporna (anus)
Ryby drapieżne mają krótsze jelita niż roślinożerne/wszystkożerne (potrzebują więcej jelit na włókna). U ryb z dwiema wentylkami anus bliżej głowy – między płetwą pancerzną a otworem rozrodczym. Wygląda tak samo u samców i samic. U ryb z jednym otworem (kloaka) – wspólne otwory rozrodcze i wydalne.
Owipozyter (otwór rozrodczy samicy)
U samic składujących duże jaja (np. cichlidy inkubujące w paszczy) wentylka rozrodcza znacznie większa od anusa i od odpowiadającego jej otworu u samca. U samic z drobnymi jajami trudniej rozpoznać. Samice mogą mieć zaokrąglone brzucha przy wentylce (jaja w jamie brzusznej).
Wentylki samców
Samce wydzielają mlecz przez wentylkę rozrodczą, nawodniając jaja samicy. U inkubujących w paszczy (np. afrykańskie cichlidy) samica zbiera jaja do paszczy, myląc plamki na płetwie odpornej samca z przeoczonymi jajami. Gdy chce je podnieść, samiec wypuszcza mlecz do jej paszczy. U gatunków kładących jaja na dnie – samiec płynie nad jajami, nawodniając je.
Rozpoznawanie płci (sexing)
U ryb z dwiema wentylkami: odwróć brzuch do góry, głowę od siebie. U samic z dużymi jajami (inkubujących) otwór rozrodczy wyraźnie większy i zaokrąglony. Inne gatunki trudniejsze – lupka, barwnik, inne cechy.