Dwa fundamenty istnienia ryb w środowisku wodnym:
- Temperatura wody: Ryby są poikilotermiczne (zimnokrwiste). Temperatura bezpośrednio steruje ich metabolizmem, tempem wzrostu, trawieniem, odpornością immunologiczną, rozródciem i aktywnością. Każdy gatunek ma wąski zakres optymalny (np. ryby tropikalne 24-28°C, zimnowodne 10-18°C). Wychylenie = stres / choroba / śmierć.
- Jakość wody (parametry chemiczne): Zestaw czynników decydujących o życiodatności:
- Tlen rozpuszczony (DO): Absolutna podstawa oddechu. < 4-5 mg/L = stres, < 2 mg/L = śmierć większości ryb.
- pH: Wpływa na toksyczność amoniaku, działanie enzymów, jonizację metali ciężkich. Stabilność ważniejsza niż "idealna" wartość.
- Słoność / Twardość (GH/KH): Osmoregulacja, buforowanie pH.
- Zanieczyszczenia: Amoniak (NH₃), Azotyny (NO₂⁻) – toksyczne nawet w śladach. Azotany (NO₃⁻) – mniej toksyczne, ale w dużych stężeniach szkodliwe. Metale ciężkie, pestycydy, leki.
Oba czynniki muszą pozostać w optymalnych zakresach jednocześnie, by ryby mogły nie tylko przetrwać, ale rozwijać się i rozmnażać.