Złote rybki muszą oddychać tlen, ale pobierają go z wody – więc ich układ oddechowy różni się od zwierząt lądowych. Zwierzęta lądowe używają płuc, ryby jak złota rybka – zatok.
Usta
Układ oddechowy zaczyna się w ustach. Ryba wciera wodę ustami. Nie połyka – zamyka gardło, kieruje wodę do zatok. Z zatok woda wypływa z ciała. W przeciwieństwie do ssaków (wdech/wydech nosem/ustami), złote rybki nie wydychają ustami.
Pokrywa zatok (Operculum)
Jednocześnie z otwarciem ust ryba zamyka operculum – kostne pokrywy zatok. Po obu stronach ciała, za oczami. Zamknięcie utrzymuje wodę przy zatokach – maksymalne wyciąganie tlenu. Operculum = „pokrywy zatok”. Tylko ryby kostne je mają (rekiny chrząstkowe – nie).
Grządziki i łuki zatokowe
Pierwsze, co spotyka woda w zatokach: grządziki (gill rakers). Filtrują – łapią zanieczyszczenia. Po oczyszczeniu woda idzie przez łuki zatokowe – konstrukcje nośne innych części. Stąd do nitków zatokowych.
Nitki zatokowe i płatki (lamelle)
Nitki zatokowe przewodzą odtlenioną krew przez zatoki, noszą rzędy błon, gdzie wymienia się tlen i produkty przemiany między krwią a wodą. Błony = lamelle. Wchłaniają do 85% tlenu z wody, uwalniają CO (tlenek węgla) z powrotem do wody – wypływa otwartym operculum. Krew w nitkach i lamellach płynie przeciwnie do wody – maksymalizuje wchłanianie tlenu.