Chrząszcze nosorożce (Scarabaeidae, Dynastinae) – ponad 1600 gatunków w strefie intertropikalnej i subtropikalnej. Kluczowe adaptacje:
- Wielkość i siła: duże owady (do 15 cm), twarde pokrywy – ochrona i poruszanie się w gęstej roślinności.
- Szczęki i rogi: samce mają wyrosty rogopodobne (zmodyfikowane szczęki) do walki o samice. Kształt i wielkość zależą od gatunku.
- Zdolność do lotu: rozwinute skrzydła, silne loty – dyspersja, szukanie pożywienia, ucieczka.
- Aktywność nocna: unikają drapieżników dziennych i pasożytów, wykorzystują noc do żerowania i parowania.
- Adaptacje żerowe: głównie roślinożercy (rośliny gnijące, owoce, liście), specjalne szczęki do gryzienia drewna.
- Relacje wzajemistyczne: niektórzy z grzybami – uprawiają micelium w norach jako pożywienie.
- Kamuflaż: kolorystyka maskująca wśród liści.
- Opieka rodzicielska: rzadka, ale np. samice chrząszczy Goliath budują komory ochronne wokół jajek.
- Zwieranie nor: tunele w glebie, drewnie gnącącym – schronienie przed drapieżnikami, wahaniami temperatury, wysuszeniem.