Funkcje konkretnych narządów zależą od typu i położenia w ciele. Każdy narząd ma specjalizowaną rolę i współpracuje z innymi dla zdrowia organizmu. Przykłady:
- Serce (ssaki, w tym człowiek): pompuje ukrwioną krew. 4 komory: 2 przedsionki, 2 komory. Kurczowe: przedsionki napełniają się krewą z ciała, komory z przedsionek; potem komory wysysają krew do tętnic.
- Płuca (kręgowce lądowe: ssaki, ptaki, gady, płazy): wymiana gazowa – O₂ do ciała, CO₂ na zewnątrz. Miliony pęcherzyków (pęcherzyki płucne). Wdech: powietrze przez nos/usta → drzewo krzywkowe → pęcherzyki. Dyfuzja: O₂ do krwi, CO₂ z krwi do pęcherzyków → wydech.
- Wątroba (kręgowce i niektórzy bezkręgowce): detoksykacja, metabolizm składników, magazyn glikogenu, produkcja żółci do trawienia. Krew z układu trawiennego filtrowana (toksyny, odpady). Przetwarzanie składników, nadmiar glukozy → glikogen. Żółć → trawienie tłuszczów.
- Żołądek (wielu zwierząt, ssaki, ptaki): mięśniowy worek – wstępne trawienie. Pokarm z przełyku + soki żołądkowe (HCl, enzymy). Kurczowe mięśnie rozdrabniają i częściowo trawią białka.
- Nerki (kręgowce i niektórzy bezkręgowce): równowaga wody/elektrolitów, filtracja odpadów, regulacja ciśnienia. Miliony nefronów filtruje krew: odchudzanie, nadmiar wody/elektrolitów, retencja substancji niezbędnych. Płyn → mocz → wydalanie.
- Mózg (zwierzęta z UKN scentralizowanym): centrum sterowania – przetwarzanie informacji sensorycznych, koordynacja ruchu, regulacja funkcji, myśli, zachowania. Obszary wyspecjalizowane. Sygnały z narządów zmysłowych → przetwarzanie → odpowiedzi przez układ nerwowy. Steruje sercem, oddechem, hormonami.
To tylko przykłady – każdy narząd unikalna struktura i funkcja, wspólnie tworząc fizjologię i przetrwanie.