Polidaktylia („wielopalczność”) to obecność jednego lub więcej dodatkowych palców na łapie kota. Najczęściej spotykana w krajach celtyckich, południowo-zachodniej Wielkiej Brytanii i na wschodnim wybrzeżu USA. Wynika z dziedziczenia lub mutacji spontanicznej. Prawdopodobnie pierwsze koty polidaktylne trafiły do USA z Wielkiej Brytanii – w UK cecha jest tak powszechna, że nie uważa się jej za anomalię. Istnieją dwie formy: pre-aksjalna (dodatkowe palce po stronie kciuka) i post-aksjalna (po stronie palucha) – ta druga rzadka.
Koty Hemingwaya
Koty polidaktylne nazywa się „kotami Hemingwaya”. Ernest Hemingway dzielił dom na Key West z blisko 50 kotami, jeden z nich – polidaktylny – dostał od kapitana statku. Koty swobodnie chodziły po wyspie, rozprzestrzeniając gen. Nazywa je też „bostońskimi kotami kciukowymi” – Boston ma dużą populację takich kotów. Kupcy z Boston mogliby zanosić gen do Yarmouth (MA) i Halifax (Nowa Szkocja).
Koty i morze
Norwedzy nazywają je „kotami statkowymi” – dodatkowe palce dają lepszą równowagę na statkach w burzę. Żeglarze uważali je za szczęśliwe i mile widziano je jako łapaczy szczurów, myszy i maskotki. Duży handel morski Anglii z wschodnim wybrzeżem USA w czasach kolonialnych wyjaśnia skupiska kotów polidaktylnych w amerykańskich miastach portowych. Odwrotnie – duże skupiska w południowo-zachodniej Anglii, skąd wypływały statki, mogły być źródłem migracji do Ameryki Północnej.
Cechy fizyczne i temperamento
Właściciele opisują je jako spokojne i łagodne. Wytrzymują zimę (dodatkowe palce działają jak snowboardy). Dobrze znoszą życie w domu i na zewnątrz. Sylwetka średnia/duża, prostokątna, mocno zbudowana. Nos i pysk średnie, podbródek kwadratowy. Oczy zaokrąglone, ukośnie ustawione. Główna cecha: dodatkowe palce – albo ułożone jak ludzki kciuk, albo dodatkowy zestaw 3 palców przy 4-palcej łapie.
Genetyka
Polidaktylizm – gen dominujący: kocięta polidaktylnej matki mają dodatkowe palce, nawet jeśli ojciec nie jest polidaktylny. Gen daje dodatkowe palce lub dodatkowe pazurki dewclaw (palec/kciuk po wewnętrznej stronie łapy, nie dotykający gruntu). Częstszy u kotów niż u innych ssaków – może wynikać z lokalizacji genów na chromosomach (niektóre obszary bardziej mutagenne). Zazwyczaj nie szkodliwe, ale istnieje „zła” forma – niektóre mutacje zakłócają formowanie kończyn w zarodku, powodując wykręcenia przedramion.
Polidaktylizm u dzikich kotowatych
Nie dotyczy tylko kotów domowych. U największych kotowatych rzadko notowane. W I połowie XX w. łowcy wielkiej zwierzyny zgłaszali znalezienie (i strzelanie) leopardów polidaktylnych w naturze. Niezwykłe: polidaktylizm tylko na łapach tylnych. U kotów domowych tylne łapy są dotknięte tylko jeśli przednie też.