Termin "Św. Bernard" odnosi się do pojedynczej rasy znanej z rozmiaru i wzmożonego węchu i kierunku. Szczeniaki św. bernarda występują w dwóch wariacjach sierści: gładkiej i krótkowiej. Jako rasa są też bardzo podobne do newfundlandczyka i szwajcarskich ras sennenhund.
Wariacje sierści
Choć istnieje tylko jedna rasa św. bernarda, są dwie wariacje oparte na cechach sierści. Psy gładkowłosowe, zwane też szorstkowłosymi św. bernardami, są bardziej wymagające w pielęgnacji, bo ich włosy są nieco dłuższe, choć oba typy sierści są generalnie łatwe w utrzymaniu. Obie wariacje są białe z różnymi kombinacjami ciemnobrązowej, czerwonej, mahoń, bringowanej i czarnej. Twarz i uszy zazwyczaj czarne.
Relacja z newfundlandczykiem
Św. bernardy wyglądają dziszej inaczej niż kilkaset lat temu. Rasa była używana w operacjach poszukiwawczo-ratunkowych w Alpach, ale surowa pogoda między 1816 a 1818 rokiem wyprodukowała wiele lawin, które pożegnały duży odsetek rasy św. bernarda. By uratować rasę przed wyginięciem, skrzyżowano je z newfundlandczykami. Efektem był cięższy pies z dłuższą, gęstsza sierścią. Niestety, nowy typ sierści mroził i obciążał je, utrudniając użycie jako psy ratunkowe.
Podobieństwa do ras sennenhund
Św. bernard jest też podobny wyglądem do czterech ras sennenhund: Grosser Schweizer Sennenhund, Berner Sennenhund, Appenzeller Sennenhund, Entlebucher Sennenhund. Św. bernard i rasy sennenhund dzielą tę samą historię, pochodząc w Szwajcarii z parowania z rasami mastifów. Gdy św. bernard stał się popularniejszy w XVII wieku, niektóre inne rasy sennenhund, zwłaszcza Grosser Schweizer Sennenhun (wielki szwajcarski pies górski), spadły w liczebności. Rasy sennenhund są trójkolorowe, a nie czerwono-białe.
Nazewnictwo rasy
Św. bernard był oryginalnie znany jako "Saint Dogs" (Psy Święte), "Noble Steeds" (Szlachetne Stepy), "Alpenmastiff" lub "Barry Dogs". Św. Bernard to niebezpieczny przełęcz w Alpach Zachodnich między Szwajcarią a Włochami. Schronisko dla podróżnych założono na przełęczy, znanej też jako Św. Bernard, gdzie nazwa ostatecznie przeszła na lokalne psy. Schronisko założył XI-wieczny mnich Bernard z Menthon.