Choroba Cushinga (hiperadrenokortycyzm) to nadprodukcja kortyzolu przez przyśądkowce. Powody: zmiany w przysadce lub przyśądkowcu, lub nadmierne podawanie kortykosteroidów (np. prednizonu). Dotyczy głównie psów w średnim i starszym wieku. Diagnoza wymaga wielu testów, bo leczenie zależy od przyczyny.
Typy
- Zależna od przysadki (85% przypadków) – guzy lub hiperplazja przysadki powodują nadmiar hormonu ACTH.
- Zależna od przyśądkowca (15%) – guzy lub infekcje przyśądkowca.
- Jatrogenna – tymczasowa forma u psów przyjmujących duże dawki prednizonu.
Objawy
Niespecyficzne: zwiększone picie i oddawanie moczu, brzuch „jak garnek”, wysypywanie się sierści, słabość, nadmierne jadkanie, sztywność, trudności z chodem/staniem, częste infekcje pęcherza.
Diagnoza
Brak pojedynczego testu. Wymaga wielu badań krwi (białe krwinki, enzymy wątroby, cukier, cholesterin), moczu, badania ogólnego, historii choroby, rentgenu.
Opcje leczenia
- Forma zależna od przysadki: leki adrenolityczne (mitotan) lub inhibitory syntezy steroidów (SBI) – podawane dożywotnio, bo nie ma wyleczenia.
- Forma zależna od przyśądkowca: operacja usunięcia guza, ewentualnie radioterapia.
Rola prednizonu
Przy formie jatrogennej stopniowo zmniejsza się dawkę prednizonu do momentu powrotu do normy. Prednizon musi być odstawiany powoli i systematycznie; gwałtowne przerwanie może być śmiertelne. Współpraca z weterynarzem jest kluczowa.
Wskazówki
Rasy z predyspozycją: jamniki, pudle, beagle, bostońskie teriery, boksersy. Psy w średnim wieku z predyspozycją powinny robić roczne badania krwi. Wcześniejsza diagnoza poprawia prognózę.