Czym jest wścieklizba?
Wirus (Lyssavirus) atakujący OUN. Wszystkie ssaki wrażliwe. U psów (i innych zwierząt) zawsze śmiertelna po objawach. W Polsce obowiązkowe roczne szczepienie psów (ustawa).
Droga zakażenia
- Ugryzienie przez zainfekowanego zwierzęcia (lisy, nietoperze, jeż, psy, koty) – w ślinie wirus.
- Rzadziej: ślina na świeżej ranie / błonie śluzowej.
- Bardzo rzadko: pożarcie tkanek zainfekowanego zwierzęcia.
Objawy (3 formy kliniczne, mogą się mieszać)
| Forma | Objawy |
|---|---|
| Wściekła (furious) | Agresja, wzmożona reaktywność, atakowanie przedmiotów/zwierząt/ludzi, biegłość, lęk, zaburzenia pokarmowe, paraliż w fazie końcowej |
| Cicha (paralytic / dumb) | Paraliż gardła/żuchwy (rieczenie, niemożność połykania), opadanie żuchwy, paraliż kończyn, apatia, koma |
| Postępująca | Mieszana: najpierw zmiany zachowania, potem paraliż |
Czas inkubacji
Od tygodnia do miesięcy (średnio 2–8 tygodni). Zależy od: miejsca ugryzienia (bliżej mózgu = szybciej), dawki wirusa, szczepienia (jeśli było – może wydłużyć/zmienić przebieg). Wirus przemieszcza się nerwami do mózgu.
Diagnostyka i leczenie
- Żywego psa NIE DA SIĘ ZDIAGNOSTYKOWAĆ Z PEWNOŚCIĄ (badania sierści/ślizówki – niska czułość). Diagnoza post mortem: badanie mózgu (DFA, PCR).
- NIE MA LECZENIA. Pies z objawami = eutanzja / kwarantanna ścisła do śmierci (potwierdzanie).
- Człowiek ugryziony: PEP (szczepienie poekspozycyjne + immunoglobuliny) – ratuje życie, jeśli podane szybko.
Szczepienie – jedyna ochrona
- Pierwsze: 3 miesiąc życia (wg ustawy).
- Odświeżanie: co roku (lub co 3 lata – zależnie od szczepionki i interpretacji ustawy, weterynarz decyduje).
- Szczepinowe martwe (inactivated) – bezpieczne, skuteczne.
- Ewidencja w księżniczce / systemie krajowym.
Ostrzeżenie
Wścieklizba to zoonoza. Każdy niezaszczepiony pies to ryzyko dla rodziny i społeczeństwa. Szczepienie to nie formalność – to polisa na życie.