Chemioterapia u psów – inna filozofia niż u ludzi
Cel: jakość życia, nie wykończenie nowotworu za wszelką cenę. Dawki niższe, przerwy dłuższe, mniej toksyczności. Większość psów prowadzi normalne życie podczas leczenia.
Najczęstsze skutki uboczne
| Skutek | Częstość | Zarządzanie |
|---|---|---|
| Nudności / wymioty | Najczęstsze (30–50%) | Maropitant (Cerenia) przed/po chemioterapii, dieta duszna, małe posiłki. Jeśli >24 h – weterynarz. |
| Obniżona odporność (neutropenia) | Powszechna (szczyt 7–10 dni po dawce) | Morfologia co 7–10 dni. Gorączka + neutropenia = pilna wizyta, antybiotyki żylne, G-CSF. Unikaj tłumów, surowych mięs. |
| Biegunka | Częsta | Dieta duszna, probiotyki, adsorpcja (smętka). Jeśli >48 h lub krwista – weterynarz. |
| Cystitis (zapalenie pęcherza chemotoksyczne – cyklofosfamid, ifosfamid) | Specyficzne dla niektórych leków | Hematuria, dysuria. Pilny weterynarz, mesna (uroprotekcja), infuzje. Profilaktyka: duża ilość wody, częste wyjścia. |
| Wypadanie włosów (alopecja) | Rzadkie u psów! (tylko rasy ciągłorastące: pudle, jorki, maltese, owczarki) | Estetyczne, odwracalne po leczeniu. Nie brzytwa! |
Mniej częste / specyficzne
- Kardiotoksyczność (doksorybicyna – echo serca przed/po)
- Nefrotoksyczność (cyzplastyna – infuzje, mesna)
- Neuropatia peryferyjna (winkristyna – drętwienie, słabość)
- Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej (stomatitis) – higiena, żelki, leki przeciwbólowe.
Jak wspierać psa w domu?
- Dieta wysokobiałkowa, smaczna, ciepła (zachęca do jedzenia).
- Spokój, rutyna, unikanie stresorów.
- Higiena (szczególnie przy neutropenii).
- Dziennik objawów (kiedy, co, jak długo) – dla weterynarza.
- Regularne kontrole krwi (morfologia, biochemia) – harmonogram onkologa.
Kiedy pilnie do onkologa?
- Gorączka >39,5°C (szczególnie z neutropenią)
- Wymioty/biegunka >24 h
- Krwawienie (nos, dziąsła, kał, mocz)
- Nagła słabość, kolaps, duszność
- Odmawianie wody >12 h
Podsumowanie
Chemioterapia u psa to nie to, co u człowieka. Większość psów czuje się dobrze. Wiedza, przygotowanie i bliska współpraca z onkologiem = najlepsza jakość życia.