Uraz głowy u psów – częsty: wypadki samochodowe (wypadanie z auta, gonięcie, atropienie), wypadki przy zabawie (kij, piłka, upadek przy skakaniu), upadek z mebli, dzieci (gruba zabawa, niespodziewane stąpanie). Każdy uderzenie w głowę = potencjalne urąz mózgu. Natychmiastowa ocena kluczowa.
Objawy alarmowe – co obserwować
1. Poziom świadomości
Senność, letargia, brak reakcji na komendy, patrzenie w jedną stronę – LUB nadpobudliwość, niezwykła czujność, pobudzenie. Obie skrajności = obrzęk mózgu.
2. Zocza i ruchy oczu
Zocza: sztywne (nie reagują na światło), aniżotroia (różne wielkości), nystagmus (ruchy drgawkowe), patrzenie w jedną stronę. To znaki ciśnienia na mózg/rdzeń – stan nagły.
3. Napiętość mięśni / pogończa
Kończyny sztywne (oporność przy zginaniu) LUB całkowicie luźne, pogończe. Oba = uszkodnienie torów ruchowych mózgu.
4. Krwawienie z nosa / uszu
Krew z nosa lub uszu = ciężki uraz bazy czaszki, krwawienie wewnątrzczaszkowe. PILNA KLINIKA 24/7.
5. Padaczka
Nie trzymaj psa siłę – chron głowę (rękawica, koc), odsuń ostre przedmioty. Nie wkładaj nic do ust. Zadzwoń do weterynarza, wieź.
6. Pochylona głowa (head tilt)
Stały skos głowy na bok = ciśnienie na jedną półkulę mózgu / uszkodzenie nerwu VIII / ucho środkowe. Wymaga neurologii.
Diagnostyka i leczenie w klinice
- Badanie neurologiczne (odruchy, nerwy czaszkowe, chód).
- RTG czaszki (złamania).
- TC (tomografia komputerowa) – złamania, krwawienia, obrzęk.
- MR (rezonans) – miękkie tkanki, mózg, rdzeń (złoty standard).
- Leczenie: płyny dożylnie (izotoniczne, unikaj hipotonicznych), przeciwbólowe (opioidy, gabapentyna), leki przeciwobrzękowe (mannitol, hipertoniczny NaCl, deksametazon – sporny), sedacja (zapobieganie ruchom pogorszym).
Pierwsze pomocy przed wizytą
- Uspokój się i psa.
- Główę nieco podwyższona (podkładka).
- Nie karmić, nie poić (ryzyko aspiracji, znieczulenie).
- Kontakt z kliniką – informuj o drodze.
- Transport: na twardej płótnie / w transporcie, głowa stabilizowana.
Czas to mózg. Każda minuta decyduje o prognozie.