Muszla cyprogenia (Cyprogenia stegaria) i jej bliska krewna, muszla cyprogenia zachodnia (Cyprogenia aberti), należą do zagrożonych gatunków muszli w Ameryce Północnej. Żyją głównie w rzekach i strumieniach regionu gór Ozark oraz wyżyn Mississippi. Zagrożone są wyginięciem przez toksyczne spływy, zapory oraz specyficzny cykl życiowy i nawady rozrodcze.
Gatunek zagrożony
Muszle te, zwane też „perłowymi muszlami” ze względu na zielonkawe muszle i perłowe ciała, żyją w śłodkich strumieniach i rzekach centralnych USA. Ponieważ dorośli osobniki przez lata pozostają w tym samym miejscu, są wrażliwe na gromadzenie toksyn. Ich rozród zależy od obecności ryb-gospodarzy, np. rybki Percina phoxocephala – spadek liczebności tych ryb ogranicza szanse na dojrzewanie larw.
Zachowania rozrodcze
Aby nawodnić jajka samicy, samiec musi znajdować się wyżej w prądzie, by plemniki dotoczyły się do jajek. Nawodnione jajka rozwijają się w skrzeli samicy w drobne larwy (glochidia), które są uwalniane do wody i przyczepiają się do skrzydeł ryb-gospodarzy. Ryba transportuje larwy, aż te odpadną i dojrzewają w nowym miejscu. Ponieważ dorośli osobniki nie poruszają się, ten mechanizm zapewnia rozprzestrzenianie gatunku.
Przynęty i ryby-gospodarze
Każdy gatunek muszli zależy od konkretnych ryb. Glochidia muszli cyprogenii przyczepiają się tylko do: Percina phoxocephala, Etheostoma flabellare, Percina caprodes oraz Cottus carolinae. Aby przyciągnąć rybę, samica tworzy przynętę przypominającą robaka z nawet 20 000 nenawodnionych jajek. Gdy ryba ugryzie przynętę, larwy przyczepiają się do jej skrzydeł, podróżują z nią i żywią się, aż dojrzewają i odpadną w nowym miejscu.
Ochrona muszli cyprogenii
Ze względu na drastyczny spadek liczebności, oba gatunki pozostają na liście zagrożonych. Ochrona polega na czystości rzek, ochronie siedlisk muszli i ryb. Centrum Ochrony Mięczaków w Frankfurt (Kentucky) zapewnia środowisko, gdzie brzemienne samice spotykają odpowiednie ryby-gospodarze, podnosząc wskaźnik przetrwania.