Wielu wie, że ssaki (w tym ludzie) mają włosy, co odróżnia je od innych grup. Rodzaj pokrycia ciała to dobry punkt wyjścia, ale inne cechy: temperatura ciała, metabolizm, serce, oddech – też rozdzielają te trzy grupy. Te różnice determinują środowiska, w jakich zwierzęta mogą przetrwać.
Początki życia
Płazy zaczynają jako larwy (kłęby) i przechodzą metamorfozę do formy dorosłej (żaby). Ssaki rodzą żywe młode, gady zazwyczaj składują twarde jaja na lądzie. Płazy składają żelatynowe jaja w wodzie.
Temperatura ciała i metabolizm
Ssaki – krwiożerne (ciepłokrwiste), samoregulują temperaturę. Gady i płazy – zmiennotemperaturowe (zimnokrwiste), temperatura zależy od otoczenia. Ciepłokrwiste używają pożywienia na energię do ogrzewania, a nie wzrostu. Zimnokrwiste – pożywienie idzie na masę ciała, mniejszy zapotrzebowanie. Zmienna temperatura utrudnia wirusom rozwój.
Skóra
Ssaki: włosy i futro. Gady: łuski. Płazy: wilgotna skóra – esencjalna; wyschnięcie = śmierć.
Oddychanie
Ssaki i gady: płuca przez całe życie. Płazy: larwy – skrzelę w wodzie; dorosłe – wchłaniają tlen skórą.
Środowisko
Płazy potrzebują wilgotności. Płazy i gady wymagają cieplejszych klimatów (brak termoregulacji). Ssaki radzą sobie w klimatach chłodnych.
Serce
Ssaki: 4 komory (2 przedsionki, 2 komory). Gady i płazy: 3 komory (2 przedsionki, 1 komora).
Wyjątki
Dziobak (ssak) składa jaja. Krokodyl (gad) ma serce 4-komorowe. Nie wszystkie ssaki idealnie termoregulują: nietoperze schładzają w spoczynku, niedźwiedzie i surowe tracą do 50 °C podczas hibernacji.