Regulacja ciśnienia krwi u żyraf – adaptacja do ekstrema

Wysokość i wyzwanie

Żyrafy (Giraffa camelopardalis) – najwyższe ssaki lądowe. Przy narodziniu: 1,8 m (wyżej niż przeciętny dorosły człowiek). Samce: do 5,5 m wysokości, 1900 kg. Samice: do 4,9 m, 1130 kg. Długie nogi i szyje pozwalają na żerowanie koronami drzew na sawannie afrykańskiej.

Ciśnienie krwi i serce

Głowa żyrafy jest o 2,5–3 m wyżej od serca. Aby wypchnąć krew tak wysoko, żyrafy mają ogromne serca (ok. 11 kg – 40× ludzkie) i ciśnienie krwi prawie dwukrotnie wyższe niż u ludzi (ok. 280/180 mmHg).

Adaptacja ewolucyjna

Takie ciśnienie u ludzi byłoby śmiertelne. Żyrafy przeżyły dzięki selekcji naturalnej – osobniki niezdolne do tolerowania wysokiego ciśnienia wymarły, a przetrwające przeniosły cechę dalej.

Regulacja przy pochylaniu głowy (picie)

Żeby pić, żyrafa musi rozstawić nogi pod kątem ~45°. Bez ochrony, gwałtowne dopływ krwi do głowy spowodowałoby uszkodzenia. Serii zaworów w żyłach szyjnych zwalnia przepływ i zapobiega nagłemu wzrostowi ciśnienia w głowie.

Pomiar historyczny (lata 50.)

Niemiecki naukowiec R.H. Goetz pierwszy zmierzył ciśnienie u żyraf. Włazł do dziobach dzich żyraf niestandardowym manometrem. Wynik: 200 mmHg stojąc, 175 mmHg przy pochylonej głowie – ciśnienie spada, zamiast skakać. Dowód na skuteczność zaworów.