Primaty użytkujące narzędzia
Choć wiele primatów wykazuje pewien stopień użytkowania narzędzi, pewne gatunki słyną z złożoności i różnorodności tych zachowań. Oto najważniejsze przykłady:
Szympansy: Najsłynniejsi użytkownicy narzędzi. Używają patyczków do „wędkarstwa” na termity i mrówki, kamieni do rozbijania orzechów, liści jako gąbek do wchłaniania wody, a nawet narzędzi do modyfikacji innych narzędzi.
Bonobo: Podobnie do szympansów – patyczki na termity/mrówki, liście do czesania, kamienie do łamania owoców.
Orangutany: Złożone użytkowanie w naturze: patyczki do wyciągania miodu z uli, liście do łykania wody, gałązki do budowy gniazd. Modyfikują narzędzia – np. obnażają gałązkę, by zrobić grabie.
Kapucyny: Znane z zręczności i inteligencji. Kamienie do rozbijania orzechów i skorupiaków, kamienie jako młotki i kowadła.
Makaki: Kilka gatunków używa narzędzi. Np. makaki japońskie – „myją” bataty kamieniami przed jedzeniem.
Goryle: Rzadziej, ale obserwowano: patyczki do sondowania jedzenia w dziurach, sprawdzania głębokości wody przed wjściem.
Nosate: Narzędzia do jedzenia liści mangrowców. Ogonem trzymają liście, czasem patyczkami sięgają tych poza zasięgiem.
Inne primaty: Babuiny, werwety, a nawet mniejsze gatunki – obserwowano u nich użytkowanie narzędzi, choć mniej rozbudowane.
Ważne: Użytkowanie narzędzi waha się między populacjami tego samego gatunku, a nawet w obrębie jednej grupy. Na stopień i złożoność wpływają środowisko, struktura społeczna, uczenie indywidualne.