Ssak maternofilopatryczny to gatunek, u którego samice pozostają w swoim terytorium rodzinnym (miejsce urodzenia) przez całe życie, podczas gdy samce zazwyczaj emigrują w poszukiwaniu partnerów.
Rozbicie terminu
- Maternalny (macierzyński): Dotyczy samicy gatunku.
- Filopatryczny: Od łac. „miłość do miejsca” – tendencja do powrotu lub pozostania w miejscu urodzenia.
Kluczowe cechy
- Samice zostają w terytorium rodzinnym: Żyją, rozmnażają się, wychowują młode tam, gdzie urodziły się.
- Samce emigrują: Opuszczają terytorium rodzinne, by znaleźć partnerki, często pokonując duże dystanse.
- Korzyści dla samic:
- Znane źródła pożywienia, schrony, woda.
- Wsparcie społeczne: relacje z innymi samicami, pomoc w wychowaniu.
- Unikanie konkurencji z matką i siostrami o zasoby i partnerów.
- Korzyści dla samców:
- Unikanie inkestu: emigracja zmniejsza ryzyko parowania z bliskimi krewnymi.
- Nowe partnerki: szerszy wybór samic spoza grupy rodzinnej.
Przykłady
- Primaty: Wiele małp i małp Ngườiopodobnych (szympansy, goryle, orangutany).
- Gryzonie: Nornice, świstaki.
- Cetaceans: Niektóre delfiny i wieloryby.
- Drapieżniki: Niektóre wilki i lisy.
Wyjątki
Materna filopatria nie jest uniwersalna. Inne systemy:
- Patrilokalna filopatria: Samce zostają, samice emigrują.
- Bilokalna filopatria: Obie płci mogą zostawać lub emigrować.
Zrozumienie maternej filopatrii kluczowe dla analizy struktur społecznych, systemów rozrodczych i historii ewolucyjnej wielu ssaków.