Po śmierci zapasy adenozynotrifosforanu (ATP) w organizmie się wyczerpują. ATP dostarcza energię do skurczu i rozluźnienia mięśni. Bez niego mięśnie nie mogą się rozluźnić i utwardzają w pozycji z momentu śmierci. To utwardzenie to sztywność truptowa.
Sztywność truptowa zazwyczaj zaczyna się w ciągu kilku godzin po śmierci, osiąga szczyt w 12–24 godziny i stopniowo ustępuje przez kilka dni. Czas zależy od gatunku, wieku i warunków środowiskowych. Odgrywa rolę w rozkładzie, pomagając rozpadać tkankę mięśniową.