Zwierzęta ciągnięte saniami przed reniferami

Zanim renifery zostały udomowione do ciągnięcia san, ludzie używali różnych zwierząt w zależności od regionu i rodzaju terenu:

Psy: Zwłaszcza w chłodniejszych regionach, jak Arktyka, psy sanowe były podstawowym środkiem transportu.
Końce: Używane w niektórych chłodnych regionach, ale nie tak powszechnie jak psy ze względu na większy rozmiar i tendencję do przegrzewania się.
Woły: Używane w niektórych częściach Europy do ciągnięcia ciężkich ładunków, ale mniej zwinne niż psy lub konie do saneczkowania.
Ludzie: W niektórych kulturach sami ludzie ciągnęli sany, zwłaszcza tam, gdzie inne zwierzęta nie były dostępne.

Warto pamiętać, że używanie reniferów do ciągnięcia san jest stosunkowo nowoczesne, stało się powszechne dopiero w ostatnich kilku stuleciach. Przedtem do tego celu służyły inne zwierzęta, a nawet siła ludzka.