Igły i ciernie
Najbardziej widoczną obroną są ostre igły lub ciernie – zmodyfikowane liście lub gałązki pokryte drobnymi haczykami. Powodują ból i dyskomfort, gdy wbiją się w skórę, i utrudniają zwierzętom chwytanie rośliny.
Gruba, woskowata skórka
Kaktusy mają grubą, woskowatą skórkę, która zatrzymuje wodę i jest często twarda i skórzasta, co utrudnia zwierzętom przegryzanie lub przegryzienie.
Wosk kutikularny
Proszowata lub kredowa warstwa wosku kutikularnego chroni przed upałem, zimnem i promieniowaniem UV, a jednocześnie odstrasza trawne zwierzęta, które uważają ten nalot za nieprzyjemny.
Maskowanie i mimikria
Niektóre kaktusy wtopiają się w otoczenie, przypominając kamienie, martwe drewno lub inne rośliny pustynne, by uniknąć wykrycia przez trawne zwierzęta orientujące się wzrokiem.
Obrona chemiczna
Kaktusy produkują toksyczne lub odstraszające związki, takie jak alkaloidy, tanniny i saponiny. Mogą one wywołać nudności lub podrażnienia po zjedzeniu, a niektóre gatunki produkują żywice lub lateks drażniący skórę i oczy.
Forma wzrostu i struktura
Mięsiste, magazynujące wodę łodygi z minimalną liczbą liści zmniejszają materiał jadalny, a kompaktowe struktury sprawiają, że kaktusy są trudne do zjedzenia w dużych ilościach.
Razem te adaptacje pozwalają kaktusom przetrwać w surowych środowiskach pustynnych, gdzie woda jest deficytowa, a trawne zwierzęta stanowią stałe zagrożenie.