Konie to **roślinożercy** o specyficznym układzie trawiennym (jednowyżerkowe, ale z rozwijanym blindgutem/cecum do fermentacji włókna). Ich dieta musi opierać się na **włóknistych surowcach paszowych**.
Fundament diety (80–100% objętości)
- Trawa pastwiskowa (zielona): Podstawa naturalna. Musi być dobrej jakości, bez toksycznych roślin (np. barszcz, paproć orla).
- Siano: Podstawa zimą i gdy trawa niedostępna. Najlepsze: łąkowe (różnorodne trawy + motyka), lucerna (bogatsza w białko/wapń – do kóbiet karmących, młodych, sportowych), timotiejówka. **Jakość kluczowa:** sucha, pachnąca, bez pleśni, pyłu, gniczenia.
- Sianokozę / chaff: Posiekane siano, często z dod. witamin – dość do miski, bezpyłowe.
Suplementy energetyczne (zboża / koncentraty) – TYLKO PO POTRZEBIE
- Owsianka, jęczmień, kukurydza, jęczmień obłóżony, mieszanki gotowe (muesli, pelety).
- Zasada: Maksymalnie 1–2 kg na posiłek, nie więcej niż 2–3 kg/dobę dla konia 500 kg (zależnie od pracy). Nadmiar = laminitis (zapalenie podszkodzia), kolika, azoturia, otyłość, zaburzenia zachowania ("gorący" koń).
- Konie rekreacyjne, łąkowe, łatwo trzymające wagę – **często nie potrzebują zboż wcale**, tylko bilanser witaminowo-mineralny.
Dodatki roślinne (w umiarze)
Marchewka, jabłko, banana, burak cukrowy (mało), liście trzemienny, krzaków – jako nagroda/rozmaitość. Unikaj: cebuli, czosnku, awokado, pomidorów, ziemniaków, chleba, słodyczy.
Woda – najważniejszy składnik
Dostęp **ciągły, czysta, świeża, odpowiedniej temperatury** (zimą nie przymrożona, latem chłodna). Koń pije 20–60+ litrów dziennie. Brak wody = kolika w 2–3 godziny.
Kluczowe zasady
- Karm małymi dawkami, często (symulacja ciągłego pasienia).
- Zmiany diety **stopniowo** (7–14 dni) – mikroflora blindgutu musi się przyzwyczaić.
- Regularne badania zębów (min. 1x/rok) – zęby rosną całe życie, ostre krawędzie ranią policzki/język, utrudniają żucie.
- Bilanser witaminowo-mineralny (solidny, bez cukru) – ziemie ubogie w selen, cynk, miedź, jod.
- Konsultacja z weterynarzem/żywieńcem konnym – dieta pod konkretnego konia (wiek, rasa, praca, choroby np. EMS, Cushing, PSSM).
Zdrowy koń = właściwa pasza + woda + ruch + opieka weterynaryjna.