Tysiące gatunków żyje we wódzie słodkiej, jeszcze więcej – tylko w morskiej. Z rzadkimi wyjątkami ryby słodkowodne nie żyją w słonej wodzie, a morskie nie przeżyją w słodkiej. Wynika to z fizjologii komórek.
Słone komórki
Komórki wszystkich ryb zawierają pewną ilość soli. Roztwór wewnątrzkomórkowy jest mniej słony niż woda morza, ale bardziej słony niż woda słodka.
Przenikalność
Ściany komórkowe to błony półprzenikalne – przepuszczają cząsteczki wody.
Osmoza
Gdy błona rozdziela roztwory o różnym stężeniu soli, cząsteczki wody dyfundują z mniej słonego do bardziej słonego roztworu – to zjawisko nazywa się osmozą.
Ryby morskie
Osmoza sprawia, że komórki ryb morskich stale tracą wodę. Ryba musi pić wodę morską, odszalać ją specjalnymi narządami i uzupełniać wodę w komórkach.
Ryby słodkowodne
Osmoza sprawia, że komórki ryb słodkowodnych stale wchłaniają wodę. Nigdy nie „piją”. Mają narządy usuwające nadmiar wody – wydalają ją podobnie jak ssaki moczem.
Zmiana środowiska
Ryba słodkowodna w wodzie morskiej szybko straci wodę z komórek – nie ma jak uzupełnić – i zgnie. Komórki ryby morskiej we wódzie słodkiej wchłoną wodę, opuchną, pękną i zabiją rybę.