To zjawisko nazywa się łamaniem światła (refrakcja) – zgieraniem światła przy przejściu z jednego medium do drugiego. Oto jak to działa:
* Światło porusza się z różną prędkością w różnych mediach. W powietrzu światło jest szybsze niż w wodzie.
* Gdy światło idzie z wody do powietrza, łamie się oddalając od normalnej. Normalna to wyimaginowana linia prostopadła do powierzchni wody.
* To zgięcie sprawia, że ryba wydaje się wyżej niż jej rzeczywista pozycja.
Wyobraź sobie słomkę w szklance z wodą. Słomka wydaje się zgnieta w miejscu wejścia do wody, bo światło łamie się, idąc z wody do Twoich oczu. Ta sama zasada dotyczy ryb.
Szczegółowe wyjaśnienie
1. Światło z ryby idzie w górę do powierzchni wody, napotykając zmianę medium.
2. Ponieważ światło wolniej biegnie w wodzie, łamie się oddalając od normalnej.
3. To zgięcie sprawia, że promienie docierają do oka pod innym kątem niż linia prosta.
4. Mózg interpretuje te zgięte promienie jako pochodzące z wyżej położonej pozycji – ryba wydaje się płytka.
Efekt jest silniejszy przy ostrych kątach obserwacji.