Różnorodność krewetek
"Krewetka" to potoczna nazwa dla **ok. 2000 gatunków** skorupiaków dziesięcionogich (Decapoda) – od wielkości paznokcia po >20 cm. Bliscy krewnicy krabów, humarów, kociców. Żyją we wszystkich wodach: oceany, jeziora, rzeki, roślinności, dna, rafy.
Proces rozmnażania – po linka samicy
- Linka samicy – kluczowy moment.
- W niektórych gatunkach samiec **strażniczy samicę przed linką** (chroni przed rivalami).
- Inni samce **nie rozpoznają pre-linkowe samice** – parują z dowolną gotową.
- Kopulacja: pary się splatają na kilka sekund – godzin/dni.
- Samica produkuje **żelatynową masę** między 4. parą nóg chodowych – samc wkluje nasienie.
- Samica znosi **do 15 000 jaj** do masy.
Opieka nad jajami – komora jajowa vs rozrzut
- Większość gatunków: samica nosi nawodnione jaja w **komorze jajowej (brood chamber)** pod ogonem (pleopody wentylują wodę).
- Inne: **rozrzucają jaja** do wody – samorozwoj.
Rozwój larw – szybka dojrzałość
- Larwy (zoea, mysis) płyną w plancktonie.
- Kilka link → dorosła budowa ciała.
- Czas: **30–160 dni** (zależy od gatunku/temperatury).
- Po metamorfozie: **już dojrzałe płciowo** – gotowe do rozmnażania!
Rozmieszczenie geograficzne
Wszystkie oceany, jeziora, rzeki. Większość pelagicznych blisko powierzchni, inne na dnie/rafach.
Rola w ekosystemie i gospodarce
- Pokarm dla ryb, ptaków, wielorybów, ludzi.
- Jedzą mikroorganizmy i detrytus na dnie.
- **3 mln ton rocznie** z łowu i hodowli – szybkie rozmnażanie ratuje populacje.
Ryzyko: Przełow
Jeśli tempo łowu > tempo rozmnażania → **brak krewetek na stołach**. Zarządzane zasoby, kwoty, hodowle (akwakultura) to klucz.