Ssaki posiadają kilka kluczowych cech odróżniających je od innych kręgowców:
- Włosy/sierść: Najbardziej oczywista cecha. Izolacja, kamuflaż, percepcja sensoryczna.
- Gruczoły mleczne: Nazwa grupy od nich. Produkują mleko do karmienia młodych – długie opieka i rozwój.
- Płetwikowość (endotermia): Samodzielna regulacja temperatury ciała. Aktywność w szerszym zakresie środowisk.
- Trzy kości uchu środkowego: Malleus, incus, stapes – wzmacniają dźwięk. Szerszy zakres słuchu vs inne kręgowce.
- Przepona: Mięśniowa przepona pomaga w oddychaniu. Oddziela jamę piersiową od brzusznej, efektywniejsze pobieranie tlenu.
- Zęby wyspecjalizowane: Ścięte, kły, przedtrzonowe, trzonowe – adaptacja do różnych diet. Odzwierciedla zróżnicowanie pokarmowe.
- Czterokomorowe serce: Pełne oddzielenie krewi nasyconej i nienasyconej tlenem. Efektywny transport tlenu.
- Większy mózg: Względem innych kręgowców – złożone zachowania, inteligencja, zdolności uczenia.
- Żyworodność: Większość rodzi żywe młode (wyjątek: monotremata – jajorodne). Większa opieka i ochrona w rozwoju.
- Rozbudowany układ nerwowy: Złożona komunikacja, interakcje społeczne, zaawansowane zdolności poznawcze.
Te cechy łącznie definiują ssaki jako odrębną, udaną grupę kręgowców.