Dwa filary psychologii treningu
Klasyczne (Pawłow): skojarzenie dźwięku z jedzeniem -> ślina przy dzwonie. Operantne: ZACHOWANIE -> SKUTEK (nagroda lub kara). Cztery możliwe skutki:
Cztery kwadranty
| Typ | Definicja | Przykład |
|---|---|---|
| Pozytywne wzmocnienie (+R) | Dodaj coś dobrego po zachowaniu | Pies siada -> smaczek + chwała. Uczy, co MA robić. |
| Pozytywna kara (+P) | Dodaj coś złego po złym zachowaniu | Pies szczeka -> oprysk woda. Rzadko stosowane, bo +R działa lepiej. |
| Negatywna kara (-P) | Zabierz coś dobrego po złym zachowaniu | Pies ciągnie smycz -> duszność (obroża dławiąca). Przestaje ciągnąć -> duszność znika. Rzadkie dziś. |
| Negatywne wzmocnienie (-R) | Zabierz coś dobrego, by wzmocnić zachowanie | Pies gryzie -> wstawajesz i odchodzisz (zabierasz zabawę/Tobie). Przestaje gryźć -> wracasz. Lub: pies skacze -> przestajesz gładzić. Skacze przestaje -> gładzisz z powrotem. |
Praktyczne wnioski
- +R (nagrody) to fundament nowoczesnego treningu – buduje chęć współpracy.
- +P (kary) minimalizuj – ryzyko lęku, agresji, zepsucia relacji.
- -P i -R mają zastosowanie (np. spacer na luźnej smyczy), ale wymagają wiedzy.
- Terminologia: "pozytywny/negatywny" = DODAJ/ZABIERZ, nie "dobry/zły".